จักรยานไฟฟ้าต้องจดทะเบียนไหม? สรุปกฎหมายที่ควรรู้ 2568

กระแสความนิยมยานพาหนะไฟฟ้าในประเทศไทยเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะจักรยานไฟฟ้าและสกู๊ตเตอร์ไฟฟ้า ซึ่งกลายเป็นทางเลือกที่สะดวกและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม อย่างไรก็ตาม ผู้ใช้งานจำนวนมากยังคงมีคำถามสำคัญเกี่ยวกับข้อบังคับทางกฎหมาย โดยเฉพาะประเด็นที่ว่า จักรยานไฟฟ้าต้องจดทะเบียนไหม? สรุปกฎหมายที่ควรรู้ 2568 ซึ่งเป็นสิ่งจำเป็นที่ต้องทำความเข้าใจให้ถูกต้อง เพื่อการใช้งานที่ปลอดภัยและถูกต้องตามกฎระเบียบที่บังคับใช้ในปัจจุบัน

สรุปประเด็นสำคัญเกี่ยวกับกฎหมายจักรยานไฟฟ้า

• จักรยานไฟฟ้าที่ไม่ต้องจดทะเบียน: ต้องมีกำลังมอเตอร์ไม่เกิน 250 วัตต์ และทำความเร็วสูงสุดได้ไม่เกิน 25 กิโลเมตรต่อชั่วโมง จึงจะได้รับการยกเว้นการจดทะเบียน การทำ พ.ร.บ. และการเสียภาษีประจำปี
• รถจักรยานยนต์ไฟฟ้าที่ต้องจดทะเบียน: หากมีกำลังมอเตอร์ตั้งแต่ 250 วัตต์ขึ้นไป และทำความเร็วสูงสุดได้ไม่ต่ำกว่า 45 กิโลเมตรต่อชั่วโมง จะถูกจัดเป็นรถจักรยานยนต์ไฟฟ้า ซึ่งต้องดำเนินการจดทะเบียนกับกรมการขนส่งทางบก, ทำ พ.ร.บ., เสียภาษี, และผู้ขับขี่ต้องมีใบอนุญาตขับขี่
• ความสำคัญของการตรวจสอบก่อนซื้อ: ผู้ซื้อควรตรวจสอบกับผู้จำหน่ายให้แน่ใจว่ายานพาหนะไฟฟ้ารุ่นที่สนใจสามารถจดทะเบียนได้ถูกต้องตามกฎหมายหรือไม่ เพื่อหลีกเลี่ยงปัญหาที่อาจเกิดขึ้นในภายหลัง
• เอกสารและการดำเนินการ: การจดทะเบียนรถจักรยานยนต์ไฟฟ้าต้องใช้เอกสารสำคัญหลายอย่าง เช่น หนังสือแจ้งจำหน่ายจากผู้ผลิต, สัญญาซื้อขาย, และหลักฐานการทำ พ.ร.บ. ซึ่งต้องยื่นเรื่องที่สำนักงานขนส่งในพื้นที่

คำถามที่ว่า จักรยานไฟฟ้าต้องจดทะเบียนไหม? สรุปกฎหมายที่ควรรู้ 2568 เป็นข้อสงสัยสำคัญสำหรับผู้ที่กำลังพิจารณาซื้อหรือใช้งานยานพาหนะประเภทนี้ คำตอบของคำถามนี้ขึ้นอยู่กับคุณสมบัติทางเทคนิคของตัวรถโดยตรง ได้แก่ กำลังของมอเตอร์ไฟฟ้าและความเร็วสูงสุดที่ทำได้ ซึ่งกฎหมายได้กำหนดเกณฑ์ที่ชัดเจนเพื่อแยกระหว่าง “จักรยานไฟฟ้า” ที่ใช้งานได้ทั่วไปโดยไม่ต้องจดทะเบียน และ “รถจักรยานยนต์ไฟฟ้า” ที่มีข้อบังคับเทียบเท่ากับรถจักรยานยนต์ที่ใช้น้ำมันเชื้อเพลิง การทำความเข้าใจข้อกำหนดเหล่านี้จึงเป็นสิ่งจำเป็นเพื่อการปฏิบัติตามกฎหมายและหลีกเลี่ยงบทลงโทษที่อาจตามมา

เกณฑ์การจำแนกประเภทยานยนต์ไฟฟ้าตามกฎหมายฉบับล่าสุด

ในปี 2568 กรมการขนส่งทางบกได้กำหนดหลักเกณฑ์เพื่อจำแนกประเภทของยานยนต์ไฟฟ้าสองล้อไว้อย่างชัดเจน เพื่อให้เกิดความเข้าใจที่ตรงกันและเป็นมาตรฐานเดียวกันทั่วประเทศ การจำแนกนี้ส่งผลโดยตรงต่อภาระหน้าที่ของผู้ครอบครองรถ ทั้งในด้านการจดทะเบียน การประกันภัย และการชำระภาษี โดยหัวใจสำคัญของการแบ่งประเภทอยู่ที่สมรรถนะของตัวรถเป็นหลัก

จักรยานไฟฟ้าที่ไม่ต้องจดทะเบียน

ตามประกาศของกรมการขนส่งทางบก ยานพาหนะที่จะเข้าข่ายเป็น “จักรยานไฟฟ้า” (Electric Bicycle) และได้รับการยกเว้น ไม่ต้องดำเนินการจดทะเบียน จะต้องมีคุณสมบัติเฉพาะทางเทคนิคครบถ้วนทั้งสองข้อดังต่อไปนี้:

• กำลังมอเตอร์ไฟฟ้า: ต้องมีกำลังขับเคลื่อนไม่เกิน 250 วัตต์ (W)
• ความเร็วสูงสุด: ต้องถูกจำกัดให้ทำความเร็วสูงสุดได้ไม่เกิน 25 กิโลเมตรต่อชั่วโมง (กม./ชม.)

หากยานพาหนะมีคุณสมบัติตรงตามเกณฑ์ดังกล่าว จะไม่ถูกพิจารณาว่าเป็นรถตามพระราชบัญญัติรถยนต์ พ.ศ. 2522 ส่งผลให้ผู้ใช้งาน ไม่ต้องจดทะเบียน กับกรมการขนส่งทางบก, ไม่ต้องทำประกันภัยภาคบังคับ (พ.ร.บ.), และ ไม่ต้องเสียภาษีรถประจำปี สามารถใช้งานได้ในลักษณะเดียวกับจักรยานทั่วไป แต่ยังคงต้องปฏิบัติตามกฎจราจรเพื่อความปลอดภัย

สรุป: จักรยานไฟฟ้าที่มีความเร็วไม่เกิน 25 กม./ชม. และกำลังมอเตอร์ไม่เกิน 250 วัตต์ ถือเป็นจักรยานตามกฎหมาย ไม่จำเป็นต้องจดทะเบียนหรือทำ พ.ร.บ.

รถจักรยานยนต์ไฟฟ้าที่ต้องจดทะเบียน

ในทางกลับกัน หากยานพาหนะไฟฟ้ามีสมรรถนะสูงเกินกว่าเกณฑ์ที่กำหนดไว้สำหรับจักรยานไฟฟ้า จะถูกจัดประเภทเป็น “รถจักรยานยนต์ไฟฟ้า” (Electric Motorcycle) ซึ่งมีสถานะทางกฎหมายเทียบเท่ากับรถจักรยานยนต์ที่ใช้เครื่องยนต์สันดาป และต้องปฏิบัติตามข้อบังคับทุกประการ โดยมีเกณฑ์การพิจารณาดังนี้:

• กำลังมอเตอร์ไฟฟ้า: มีกำลังตั้งแต่ 250 วัตต์ (0.25 กิโลวัตต์) ขึ้นไป
• ความเร็วสูงสุด: สามารถทำความเร็วสูงสุดได้ไม่ต่ำกว่า 45 กิโลเมตรต่อชั่วโมง

เมื่อยานพาหนะเข้าข่ายเป็นรถจักรยานยนต์ไฟฟ้า ผู้ครอบครองมีหน้าที่ต้องดำเนินการตามกฎหมายอย่างเคร่งครัด ได้แก่:

1. การจดทะเบียน: ต้องนำรถไปจดทะเบียนเพื่อขอรับแผ่นป้ายทะเบียนและสมุดคู่มือจดทะเบียนรถกับกรมการขนส่งทางบก
2. การทำ พ.ร.บ.: ต้องจัดทำประกันภัยคุ้มครองผู้ประสบภัยจากรถ (พ.ร.บ.) เป็นประจำทุกปี
3. การเสียภาษี: ต้องชำระภาษีรถประจำปีตามอัตราที่กำหนด
4. ใบอนุญาตขับขี่: ผู้ขับขี่ต้องมีใบอนุญาตขับรถจักรยานยนต์ที่ยังไม่หมดอายุ
5. การสวมหมวกนิรภัย: ทั้งผู้ขับขี่และผู้โดยสารต้องสวมหมวกนิรภัยทุกครั้งขณะขับขี่

กรณีที่เป็น “พื้นที่สีเทา” ทางกฎหมาย

ปัญหาที่อาจเกิดขึ้นคือกรณีของยานพาหนะไฟฟ้าที่มีคุณสมบัติอยู่ระหว่างเกณฑ์ทั้งสองประเภท เช่น มีกำลังมอเตอร์สูงกว่า 250 วัตต์ แต่ทำความเร็วสูงสุดได้ไม่ถึง 45 กิโลเมตรต่อชั่วโมง กรณีเช่นนี้ถือเป็นพื้นที่สีเทาที่ยังไม่มีข้อกฎหมายระบุไว้ชัดเจน อย่างไรก็ตาม ในทางปฏิบัติ กรมการขนส่งทางบกมักจะพิจารณาจากเจตนาและลักษณะการใช้งาน ควบคู่ไปกับเอกสารรับรองจากผู้ผลิตหรือผู้นำเข้า หากเจ้าหน้าที่พิจารณาว่ามีลักษณะเป็นรถจักรยานยนต์มากกว่าจักรยาน ก็อาจมีคำสั่งให้ต้องดำเนินการจดทะเบียนให้ถูกต้อง ดังนั้น ผู้ซื้อควรเลือกซื้อรถที่มีคุณสมบัติตรงตามกฎหมายอย่างชัดเจนจะดีที่สุด

ข้อบังคับด้าน พ.ร.บ. และภาษีสำหรับยานยนต์ไฟฟ้า

ภาระหน้าที่ในการทำประกันภัยภาคบังคับ (พ.ร.บ.) และการชำระภาษีประจำปีนั้นมีความเชื่อมโยงโดยตรงกับการจดทะเบียนรถ หากยานพาหนะไฟฟ้าเข้าข่ายต้องจดทะเบียน ก็ย่อมมีหน้าที่ต้องดำเนินการในส่วนนี้ด้วยเช่นกัน

จักรยานไฟฟ้าต้องทำ พ.ร.บ. หรือไม่?

คำตอบสำหรับคำถามนี้สามารถแบ่งได้ตามประเภทของรถอย่างชัดเจน:

• จักรยานไฟฟ้า (ความเร็ว ≤ 25 กม./ชม., มอเตอร์ ≤ 250 วัตต์): ไม่ต้องทำ พ.ร.บ. และ ไม่ต้องเสียภาษี เนื่องจากไม่เข้าข่ายเป็นรถที่ต้องจดทะเบียน
• รถจักรยานยนต์ไฟฟ้า (ความเร็ว ≥ 45 กม./ชม., มอเตอร์ ≥ 250 วัตต์): ต้องทำ พ.ร.บ. และ ต้องเสียภาษีประจำปี เพื่อให้เป็นไปตามข้อบังคับของกฎหมายว่าด้วยรถยนต์

อัตราภาษีประจำปีสำหรับรถจักรยานยนต์ไฟฟ้า

เพื่อเป็นการส่งเสริมการใช้งานยานยนต์ไฟฟ้าและลดมลพิษทางอากาศ รัฐบาลได้มีมาตรการลดหย่อนอัตราภาษีประจำปีสำหรับรถจักรยานยนต์ไฟฟ้า ทำให้มีค่าใช้จ่ายในส่วนนี้ต่ำกว่ารถจักรยานยนต์ที่ใช้เครื่องยนต์สันดาปทั่วไป ผู้ครอบครองรถสามารถดำเนินการต่อภาษีประจำปีได้ที่สำนักงานขนส่งทางบกทุกแห่งทั่วประเทศ หรือเลือกใช้บริการผ่านช่องทางออนไลน์ของกรมการขนส่งทางบกเพื่อความสะดวกและรวดเร็ว

ขั้นตอนและเอกสารสำหรับการจดทะเบียน

สำหรับผู้ที่ครอบครองรถจักรยานยนต์ไฟฟ้าที่เข้าเกณฑ์ต้องจดทะเบียน การเตรียมเอกสารให้พร้อมและทราบขั้นตอนที่ถูกต้องจะช่วยให้กระบวนการเป็นไปอย่างราบรื่นและรวดเร็ว

สถานที่ยื่นขอจดทะเบียน

• ในเขตกรุงเทพมหานคร: ให้ยื่นเรื่องที่สำนักมาตรฐานงานทะเบียนและภาษีรถจักรยานยนต์ อาคาร 2 กรมการขนส่งทางบก (จตุจักร)
• ในต่างจังหวัด: ให้ยื่นเรื่องที่สำนักงานขนส่งจังหวัดที่ตนเองมีภูมิลำเนาอยู่

เอกสารที่จำเป็นต้องใช้

การยื่นขอจดทะเบียนรถจักรยานยนต์ไฟฟ้าใหม่ต้องเตรียมเอกสารหลักฐานให้ครบถ้วน ดังนี้:

1. แบบคำขอจดทะเบียนรถ: สามารถขอรับได้ที่สำนักงานขนส่ง
2. สำเนาบัตรประจำตัวประชาชนของเจ้าของรถ: พร้อมลงนามรับรองสำเนาถูกต้อง (ในกรณีมอบอำนาจ ต้องมีหนังสือมอบอำนาจพร้อมติดอากรแสตมป์ และสำเนาบัตรประชาชนของผู้รับมอบอำนาจ)
3. หนังสือแจ้งจำหน่ายจากบริษัทผู้ผลิตหรือผู้นำเข้า: เป็นเอกสารสำคัญที่ยืนยันว่ารถคันดังกล่าวสามารถจดทะเบียนได้
4. หลักฐานการได้มาซึ่งรถ: เช่น สัญญาซื้อขาย, สัญญาเช่าซื้อ (ในกรณีจัดไฟแนนซ์)
5. ใบเสร็จรับเงินและใบกำกับภาษี: จากการซื้อขายรถ
6. หลักฐานการทำ พ.ร.บ. คุ้มครองผู้ประสบภัยจากรถ: ที่ยังไม่หมดอายุ

ค่าใช้จ่ายโดยประมาณในการจดทะเบียน

ค่าใช้จ่ายในการดำเนินการจดทะเบียนรถจักรยานยนต์ไฟฟ้าใหม่จะประกอบด้วยหลายส่วน เช่น ค่าคำขอ, ค่าแผ่นป้ายทะเบียน, ค่าสมุดคู่มือจดทะเบียนรถ และค่าธรรมเนียมอื่นๆ โดยรวมแล้วจะมีค่าใช้จ่ายประมาณ 500 – 1,000 บาท ซึ่งยังไม่รวมค่า พ.ร.บ. และค่าภาษีรถประจำปีที่ต้องชำระแยกต่างหากตามอัตราที่กำหนด

ความเสี่ยงและแนวทางแก้ไข: เมื่อซื้อรถแล้วจดทะเบียนไม่ได้

หนึ่งในปัญหาที่พบบ่อยสำหรับผู้ซื้อรถจักรยานยนต์ไฟฟ้าคือการซื้อรถมาแล้วแต่ไม่สามารถนำไปจดทะเบียนกับกรมการขนส่งทางบกได้ ซึ่งสร้างความเดือดร้อนและสูญเสียทางการเงิน การทราบถึงสาเหตุและแนวทางแก้ไขจึงเป็นสิ่งสำคัญ

สาเหตุที่ทำให้จดทะเบียนไม่สำเร็จ

• รถไม่ผ่านการรับรองมาตรฐาน: ยานพาหนะที่นำเข้ามาจำหน่ายอาจยังไม่ได้รับการทดสอบและรับรองแบบจากกรมการขนส่งทางบก
• เอกสารจากผู้ผลิตไม่ครบถ้วน: ผู้ผลิตหรือผู้นำเข้าไม่ได้ยื่นเอกสารที่จำเป็นต่อกรมการขนส่งทางบกเพื่อขออนุญาตจดทะเบียนสำหรับรถรุ่นนั้นๆ
• คุณสมบัติรถไม่เข้าเกณฑ์: ตัวรถมีสมรรถนะที่ไม่สอดคล้องกับข้อกำหนดของรถจักรยานยนต์ไฟฟ้าตามที่กฎหมายระบุไว้

วิธีป้องกันและแก้ไขปัญหา

เพื่อป้องกันปัญหาดังกล่าว ผู้ซื้อควรดำเนินการดังนี้:

1. ตรวจสอบกับผู้ขายก่อนตัดสินใจซื้อ: สอบถามอย่างละเอียดและขอคำยืนยันเป็นลายลักษณ์อักษรว่ารถรุ่นที่สนใจสามารถจดทะเบียนได้อย่างแน่นอน
2. ขอเอกสารสำคัญ: ขอตรวจสอบหนังสือแจ้งจำหน่ายและเอกสารแสดงรายละเอียดของรถที่จะใช้ในการยื่นจดทะเบียนจากผู้ขาย
3. เมื่อเกิดปัญหา: หากซื้อรถมาแล้วแต่ไม่สามารถจดทะเบียนได้ตามที่ผู้ขายแจ้งไว้ ผู้บริโภคสามารถดำเนินการร้องเรียนไปยังสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค (สคบ.) หรือปรึกษาทนายความเพื่อใช้สิทธิ์ฟ้องร้องเรียกค่าเสียหายต่อไป

ตารางสรุปข้อกฎหมายจักรยานไฟฟ้า 2568

คำแนะนำเพิ่มเติมสำหรับผู้ใช้งานและผู้ที่สนใจ

เพื่อให้การเลือกซื้อและใช้งานยานพาหนะไฟฟ้าเป็นไปอย่างราบรื่นและถูกต้องตามกฎหมาย มีข้อแนะนำเพิ่มเติมที่ควรพิจารณา:

• เลือกซื้อจากแบรนด์ที่น่าเชื่อถือ: ควรเลือกรถจากผู้ผลิตหรือผู้จำหน่ายที่มีชื่อเสียง มีศูนย์บริการที่ชัดเจน และมีการรับรองว่าสามารถจดทะเบียนได้อย่างแน่นอน
• การใช้งานเชิงพาณิชย์: หากต้องการนำรถไปใช้เพื่อการพาณิชย์ เช่น รับ-ส่งอาหาร หรือรับจ้างขนส่งผู้โดยสาร ควรดำเนินการจดทะเบียนเป็นรถจักรยานยนต์สาธารณะ (ป้ายเหลือง) เพื่อให้ถูกต้องตามประเภทการใช้งานและหลีกเลี่ยงการถูกดำเนินคดี
• ศึกษาข้อมูลอย่างรอบด้าน: ก่อนตัดสินใจซื้อ ควรหาข้อมูลเกี่ยวกับรุ่นที่สนใจ อ่านรีวิวจากผู้ใช้งานจริง และเปรียบเทียบคุณสมบัติกับข้อกำหนดทางกฎหมายอย่างละเอียด

เลือกซื้อจักรยานไฟฟ้าและสกู๊ตเตอร์ไฟฟ้าอย่างมั่นใจ

การทำความเข้าใจว่า จักรยานไฟฟ้าต้องจดทะเบียนไหม และกฎหมายที่เกี่ยวข้องในปี 2568 เป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่งในการเลือกซื้อและใช้งานยานพาหนะไฟฟ้าในปัจจุบัน การแยกแยะระหว่างจักรยานไฟฟ้าที่ไม่ต้องจดทะเบียนกับรถจักรยานยนต์ไฟฟ้าที่ต้องจดทะเบียนให้ชัดเจน จะช่วยให้ผู้ใช้งานสามารถปฏิบัติตามกฎหมายได้อย่างถูกต้องและขับขี่ได้อย่างสบายใจ การตรวจสอบข้อมูลกับผู้จำหน่ายและการเลือกซื้อจากแหล่งที่เชื่อถือได้คือหัวใจสำคัญที่จะช่วยป้องกันปัญหาในระยะยาว

สำหรับผู้ที่กำลังมองหาจักรยานไฟฟ้า สกู๊ตเตอร์ไฟฟ้า หรือ E-bike ที่มีคุณภาพและออกแบบมาเพื่อตอบโจทย์ทุกความต้องการ ที่ GIANT Shopping Mall มีจำหน่ายจักรยานไฟฟ้าหลากหลายประเภท พร้อมให้คำแนะนำเพื่อให้ได้ยานพาหนะที่เหมาะสมและถูกต้องตามกฎหมาย

สามารถติดต่อ สอบถามเพิ่มเติมได้ที่:
FACEBOOK PAGE: https://www.facebook.com/giantshoppingmall
LINE: @giantshoppingmall
Website: ติดต่อ สอบถามเพิ่มเติม

ร้านเปิดทำการ: ทุกวันจันทร์ – เสาร์ (เวลา 9.00 – 18.00 น.)
โทรศัพท์: 061-962-2878
ที่ตั้ง: 44 หมู่ 14 ตำบลบ้านเป็ด อำเภอเมืองขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น 40000