คำนวณค่าไฟ E-Bike: ชาร์จ 1 ครั้ง เสียเงินกี่บาท?

จักรยานไฟฟ้า หรือ E-Bike กำลังได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องในฐานะยานพาหนะทางเลือกที่ประหยัดและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม แต่หนึ่งในคำถามที่ผู้ใช้งานใหม่และผู้ที่กำลังสนใจมักสงสัยคือเรื่องค่าใช้จ่ายด้านพลังงาน บทความนี้จะให้ข้อมูลเชิงลึกและวิธีการที่ชัดเจนในการตอบคำถามสำคัญ: คำนวณค่าไฟ E-Bike: ชาร์จ 1 ครั้ง เสียเงินกี่บาท? เพื่อให้ผู้ใช้งานสามารถประเมินความคุ้มค่าและวางแผนการใช้งานได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ประเด็นสำคัญเกี่ยวกับค่าใช้จ่ายในการชาร์จ E-Bike

• ค่าใช้จ่ายต่ำมาก: โดยทั่วไป การชาร์จจักรยานไฟฟ้าจนเต็มหนึ่งครั้งมีค่าใช้จ่ายเพียง 1–5 บาทเท่านั้น ขึ้นอยู่กับขนาดของแบตเตอรี่และอัตราค่าไฟฟ้า
• คำนวณได้ง่าย: สามารถคำนวณค่าไฟได้ด้วยตนเองจากข้อมูลพื้นฐานสองส่วน คือ ความจุของแบตเตอรี่ (หน่วย Ah และ Volt) หรือกำลังไฟของเครื่องชาร์จ (หน่วย Watt)
• ปัจจัยหลักคือแบตเตอรี่และค่าไฟ: ขนาดความจุของแบตเตอรี่เป็นตัวกำหนดปริมาณไฟฟ้าที่ต้องใช้ และอัตราค่าไฟฟ้าต่อหน่วยของที่พักอาศัยคือตัวแปรสำคัญของค่าใช้จ่ายทั้งหมด
• ประหยัดกว่าอย่างชัดเจน: เมื่อเปรียบเทียบค่าใช้จ่ายต่อกิโลเมตร จักรยานไฟฟ้าประหยัดกว่ารถมอเตอร์ไซค์ที่ใช้น้ำมันเชื้อเพลิงอย่างมีนัยสำคัญ
• การชาร์จที่บ้านสะดวกและคุ้มค่าที่สุด: E-Bike ส่วนใหญ่ออกแบบมาเพื่อชาร์จกับปลั๊กไฟบ้านทั่วไป ซึ่งมีอัตราค่าไฟฟ้าต่ำกว่าสถานีชาร์จสาธารณะสำหรับรถยนต์ไฟฟ้า

ทำความเข้าใจพื้นฐานการใช้พลังงานของจักรยานไฟฟ้า

ก่อนจะเข้าสู่การคำนวณ สิ่งสำคัญคือการทำความเข้าใจว่าจักรยานไฟฟ้าใช้พลังงานอย่างไร E-Bike ขับเคลื่อนด้วยมอเตอร์ไฟฟ้าที่ได้รับพลังงานจากแบตเตอรี่แบบชาร์จซ้ำได้ ซึ่งโดยส่วนใหญ่เป็นแบตเตอรี่ลิเธียมไอออน (Li-ion) เนื่องจากมีน้ำหนักเบาและเก็บประจุไฟฟ้าได้ดี เมื่อแบตเตอรี่หมด ผู้ใช้จะต้องเสียบเครื่องชาร์จเข้ากับแหล่งจ่ายไฟบ้านเพื่อเติมพลังงานไฟฟ้ากลับเข้าไปในแบตเตอรี่ ปริมาณไฟฟ้าที่ “เติม” เข้าไปนี้คือสิ่งที่กำหนดค่าใช้จ่ายในการชาร์จแต่ละครั้ง

การทราบถึงค่าใช้จ่ายที่แท้จริงช่วยให้ผู้ใช้เห็นภาพความประหยัดที่จับต้องได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อราคาน้ำมันเชื้อเพลิงมีความผันผวนสูง การเปลี่ยนมาใช้ E-Bike สำหรับการเดินทางในชีวิตประจำวัน เช่น การเดินทางไปทำงาน ไปซื้อของ หรือการเดินทางระยะสั้น สามารถลดภาระค่าใช้จ่ายด้านการเดินทางได้อย่างมาก การคำนวณค่าไฟจึงไม่ใช่แค่เรื่องของตัวเลข แต่เป็นเครื่องมือในการยืนยันความคุ้มค่าและสนับสนุนการตัดสินใจเลือกใช้ยานพาหนะไฟฟ้าในระยะยาว

วิธีคำนวณค่าไฟจักรยานไฟฟ้าด้วยตนเอง

การคำนวณค่าไฟสำหรับการชาร์จ E-Bike หนึ่งครั้งไม่ใช่เรื่องซับซ้อน ผู้ใช้สามารถทำได้ด้วยตนเองโดยอาศัยข้อมูลจำเพาะจากแบตเตอรี่หรือเครื่องชาร์จ และอัตราค่าไฟฟ้าในปัจจุบัน

ปัจจัยที่มีผลต่อค่าไฟ

มีตัวแปรหลัก 3 ประการที่ส่งผลโดยตรงต่อค่าใช้จ่ายในการชาร์จ:

1. ความจุของแบตเตอรี่ (Battery Capacity): ระบุเป็นหน่วยแอมป์-ชั่วโมง (Ah) และแรงดันไฟฟ้า (Volt หรือ V) หรืออาจระบุเป็นวัตต์-ชั่วโมง (Wh) หรือกิโลวัตต์-ชั่วโมง (kWh) โดยตรง แบตเตอรี่ที่มีความจุสูงจะเก็บพลังงานได้มากกว่า ทำให้วิ่งได้ไกลขึ้น แต่ก็ใช้เวลาและพลังงานในการชาร์จนานกว่าเช่นกัน
2. ประสิทธิภาพของเครื่องชาร์จ (Charger Efficiency): ในระหว่างการชาร์จ จะมีการสูญเสียพลังงานเกิดขึ้นเล็กน้อยในรูปแบบของความร้อน เครื่องชาร์จที่มีประสิทธิภาพสูงจะลดการสูญเสียนี้ลง แต่เพื่อความง่ายในการคำนวณทั่วไป มักจะไม่นำปัจจัยนี้มาคิดคำนวณอย่างละเอียด
3. อัตราค่าไฟฟ้าต่อหน่วย (Electricity Rate): ค่าไฟฟ้าที่เรียกเก็บโดยการไฟฟ้าฯ ซึ่งคิดเป็น “บาทต่อหน่วย” หรือ “บาทต่อกิโลวัตต์-ชั่วโมง (kWh)” สำหรับที่พักอาศัยในประเทศไทย อัตรานี้จะอยู่ที่ประมาณ 3-4 บาทต่อหน่วย (อาจมีการเปลี่ยนแปลงตามประกาศของภาครัฐ)

สูตรการคำนวณค่าไฟ E-Bike

มีสองวิธีหลักในการคำนวณค่าไฟ ซึ่งให้ผลลัพธ์ที่ใกล้เคียงกัน สามารถเลือกใช้วิธีใดวิธีหนึ่งตามข้อมูลที่มี

วิธีที่ 1: คำนวณจากความจุแบตเตอรี่ (Ah และ V)

วิธีนี้เป็นวิธีที่แม่นยำที่สุด เพราะอิงจากปริมาณพลังงานทั้งหมดที่แบตเตอรี่สามารถเก็บได้ โดยต้องหาข้อมูลความจุ (Ah) และแรงดัน (V) จากสเปคของแบตเตอรี่ ซึ่งมักจะพิมพ์อยู่บนตัวแบตเตอรี่หรือในคู่มือ

ขั้นตอนการคำนวณ:

1. หาพลังงานทั้งหมดของแบตเตอรี่ (Wh):
   พลังงาน (วัตต์-ชั่วโมง) = ความจุ (Ah) × แรงดัน (V)
2. แปลงหน่วยเป็นกิโลวัตต์-ชั่วโมง (kWh):
   พลังงาน (kWh) = พลังงาน (Wh) ÷ 1,000
3. คำนวณค่าไฟฟ้า:
   ค่าไฟ (บาท) = พลังงาน (kWh) × อัตราค่าไฟต่อหน่วย (บาท/kWh)

สูตรสรุป: (ความจุ Ah × แรงดัน V ÷ 1,000) × อัตราค่าไฟต่อหน่วย = ค่าไฟ (บาท)

วิธีที่ 2: คำนวณจากสเปคเครื่องชาร์จ (W)

วิธีนี้เหมาะสำหรับกรณีที่ไม่ทราบข้อมูลแบตเตอรี่ แต่ทราบกำลังไฟของเครื่องชาร์จ (หน่วยเป็นวัตต์ หรือ W) และระยะเวลาที่ใช้ในการชาร์จจนเต็ม (ชั่วโมง)

ขั้นตอนการคำนวณ:

1. หาพลังงานทั้งหมดที่ใช้ (Wh):
   พลังงาน (วัตต์-ชั่วโมง) = กำลังไฟเครื่องชาร์จ (W) × ระยะเวลาชาร์จ (ชั่วโมง)
2. แปลงหน่วยเป็นกิโลวัตต์-ชั่วโมง (kWh):
   พลังงาน (kWh) = พลังงาน (Wh) ÷ 1,000
3. คำนวณค่าไฟฟ้า:
   ค่าไฟ (บาท) = พลังงาน (kWh) × อัตราค่าไฟต่อหน่วย (บาท/kWh)

สูตรสรุป: (กำลังไฟ W × จำนวนชั่วโมงชาร์จ ÷ 1,000) × อัตราค่าไฟต่อหน่วย = ค่าไฟ (บาท)

ตัวอย่างการคำนวณค่าใช้จ่ายจริง

เพื่อให้เห็นภาพชัดเจนยิ่งขึ้น ลองนำสูตรข้างต้นมาใช้กับสถานการณ์จำลองของจักรยานไฟฟ้าทั่วไป

กรณีศึกษา: จักรยานไฟฟ้าทั่วไป

สมมติว่าจักรยานไฟฟ้ามีสเปคแบตเตอรี่ดังนี้:

• ความจุแบตเตอรี่: 10 Ah
• แรงดันไฟฟ้า: 36 V
• อัตราค่าไฟฟ้าบ้าน: 4 บาทต่อหน่วย (kWh)

คำนวณโดยใช้วิธีที่ 1 (จากความจุแบตเตอรี่):

1. หาพลังงานทั้งหมด (Wh):
   10 Ah × 36 V = 360 Wh
2. แปลงเป็น kWh:
   360 Wh ÷ 1,000 = 0.36 kWh
3. คำนวณค่าไฟ:
   0.36 kWh × 4 บาท/kWh = 1.44 บาท

ดังนั้น ค่าใช้จ่ายในการชาร์จจักรยานไฟฟ้าคันนี้จากแบตเตอรี่หมดจนเต็มจะอยู่ที่ประมาณ 1.44 บาท

หรือในกรณีของจักรยานไฟฟ้าบางรุ่น เช่น DYU D3f ซึ่งมีข้อมูลระบุว่าการชาร์จเต็มหนึ่งครั้งเสียค่าไฟประมาณ 1.35 บาท ก็เป็นตัวเลขที่สอดคล้องกับการคำนวณนี้ แสดงให้เห็นว่าค่าใช้จ่ายจริงอยู่ในระดับที่ต่ำมาก

การคำนวณค่าใช้จ่ายต่อกิโลเมตร

เพื่อประเมินความคุ้มค่าในการใช้งานจริง การคำนวณค่าใช้จ่ายต่อกิโลเมตรเป็นตัวชี้วัดที่ดีที่สุด

สูตร: ค่าใช้จ่ายต่อกิโลเมตร = ค่าไฟในการชาร์จ 1 ครั้ง ÷ ระยะทางที่วิ่งได้สูงสุดต่อการชาร์จ 1 ครั้ง

จากตัวอย่างข้างต้น หากจักรยานไฟฟ้าที่ชาร์จเต็มด้วยค่าไฟ 1.44 บาท สามารถวิ่งได้ระยะทางสูงสุด 40 กิโลเมตร

ค่าใช้จ่ายต่อกิโลเมตร = 1.44 บาท ÷ 40 กม. = 0.036 บาทต่อกิโลเมตร หรือประมาณ 3-4 สตางค์เท่านั้น

เปรียบเทียบความคุ้มค่า: E-Bike กับรถมอเตอร์ไซค์

เพื่อแสดงให้เห็นถึงความประหยัดของ E-Bike อย่างชัดเจน การเปรียบเทียบค่าใช้จ่ายด้านพลังงานต่อกิโลเมตรกับรถมอเตอร์ไซค์ที่ใช้น้ำมันเบนซินเป็นวิธีที่ดีที่สุด

จากตารางจะเห็นได้ว่า ค่าใช้จ่ายด้านพลังงานของรถมอเตอร์ไซค์สูงกว่า E-Bike ถึงประมาณ 25 เท่า ซึ่งเป็นความแตกต่างอย่างมหาศาล และยังไม่รวมถึงค่าใช้จ่ายด้านการบำรุงรักษาอื่นๆ เช่น การเปลี่ยนถ่ายน้ำมันเครื่อง ซึ่ง E-Bike ไม่มีค่าใช้จ่ายในส่วนนี้

อัตราค่าไฟฟ้าในประเทศไทยและผลกระทบต่อการชาร์จ

อัตราค่าไฟฟ้าสำหรับที่อยู่อาศัยในประเทศไทยเป็นแบบอัตราก้าวหน้า หมายความว่ายิ่งใช้ไฟฟ้ามาก ค่าไฟต่อหน่วยก็จะยิ่งสูงขึ้น อย่างไรก็ตาม การชาร์จ E-Bike ใช้พลังงานน้อยมาก (ประมาณ 0.3-1 kWh ต่อการชาร์จ) จึงแทบไม่มีผลกระทบต่อขั้นของอัตราค่าไฟฟ้าโดยรวมของบ้าน การคำนวณโดยใช้อัตราเฉลี่ยที่ประมาณ 4 บาทต่อหน่วยจึงมีความแม่นยำเพียงพอสำหรับการประเมินค่าใช้จ่าย

นอกจากนี้ ยังมีอัตราค่าไฟฟ้าแบบ TOU (Time of Use) ที่คิดค่าไฟต่างกันตามช่วงเวลา โดยช่วง Off-Peak (กลางคืนและวันหยุด) จะมีราคาถูกกว่า แม้ว่าการชาร์จ E-Bike ในช่วง Off-Peak จะช่วยประหยัดได้อีกเล็กน้อย แต่เนื่องจากค่าใช้จ่ายเดิมที่ต่ำมากอยู่แล้ว ผลต่างจึงอาจไม่มากนัก แต่ก็ถือเป็นทางเลือกสำหรับผู้ที่ต้องการความประหยัดสูงสุด

สรุป: ความประหยัดที่จับต้องได้ของจักรยานไฟฟ้า

การคำนวณค่าไฟ E-Bike: ชาร์จ 1 ครั้ง เสียเงินกี่บาท? แสดงให้เห็นอย่างชัดเจนว่าจักรยานไฟฟ้าเป็นยานพาหนะที่มีค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานต่ำอย่างเหลือเชื่อ ด้วยค่าไฟเพียงไม่กี่บาทต่อการชาร์จเต็มหนึ่งครั้ง และมีค่าใช้จ่ายต่อกิโลเมตรเพียงไม่กี่สตางค์ ทำให้ E-Bike เป็นทางเลือกที่น่าสนใจอย่างยิ่งสำหรับผู้ที่ต้องการลดค่าใช้จ่ายในการเดินทาง เพิ่มความสะดวกสบาย และมีส่วนร่วมในการรักษาสิ่งแวดล้อม ความประหยัดนี้ไม่ได้เป็นเพียงตัวเลขทางทฤษฎี แต่เป็นผลประโยชน์ที่ผู้ใช้งานจะได้รับจริงในทุกๆ วัน

สำหรับผู้ที่กำลังพิจารณาเปลี่ยนมาใช้จักรยานไฟฟ้าหรือสกู๊ตเตอร์ไฟฟ้าเพื่อความประหยัดและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม การเลือกซื้อจากผู้จัดจำหน่ายที่เชี่ยวชาญและมีสินค้าหลากหลายเป็นสิ่งสำคัญ GIANT Shopping Mall เป็นศูนย์รวมจักรยานไฟฟ้าทุกประเภท ทั้งสกู๊ตเตอร์ไฟฟ้าและ E-bike ที่ออกแบบมาเพื่อตอบโจทย์ทุกความต้องการในการเดินทาง

สนใจข้อมูลเพิ่มเติมหรือต้องการคำปรึกษา สามารถติดต่อได้ที่:

• FACEBOOK PAGE: https://www.facebook.com/giantshoppingmall
• LINE: @giantshoppingmall
• ติดต่อ สอบถามเพิ่มเติม: คลิกที่นี่

ที่ตั้งร้าน: 44 หมู่ 14 ตำบลบ้านเป็ด อำเภอเมืองขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น 40000
เวลาทำการ: เปิดทุกวัน จันทร์ – เสาร์ (เวลา 9.00 – 18.00 น.)
เบอร์โทรศัพท์: 061-962-2878