E-Bike ต้องมีทะเบียน-ใบขับขี่ไหม? สรุปกฎหมายไทยล่าสุด

ยานพาหนะไฟฟ้ากำลังเป็นที่นิยมมากขึ้นในประเทศไทย โดยเฉพาะจักรยานไฟฟ้าหรือ E-Bike และสกู๊ตเตอร์ไฟฟ้า เนื่องจากความสะดวกสบายและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม อย่างไรก็ตาม ผู้ใช้จำนวนมากยังคงมีคำถามสำคัญว่า E-Bike ต้องมีทะเบียน-ใบขับขี่ไหม? สรุปกฎหมายไทยล่าสุด เป็นอย่างไร บทความนี้จะให้ข้อมูลที่ชัดเจนเกี่ยวกับข้อบังคับทางกฎหมาย เพื่อให้ผู้ใช้งานสามารถขับขี่ได้อย่างถูกต้องและปลอดภัย

สรุปประเด็นสำคัญเกี่ยวกับกฎหมาย E-Bike

• การจดทะเบียน: E-Bike ที่มีกำลังมอเตอร์ตั้งแต่ 250 วัตต์ขึ้นไป และทำความเร็วสูงสุดได้ตั้งแต่ 45 กิโลเมตรต่อชั่วโมงขึ้นไป จำเป็นต้องจดทะเบียนกับกรมการขนส่งทางบก
• ใบอนุญาตขับขี่: ผู้ขับขี่ E-Bike ที่เข้าข่ายต้องจดทะเบียน จำเป็นต้องมีใบอนุญาตขับขี่รถจักรยานยนต์เช่นเดียวกับรถจักรยานยนต์ทั่วไป รวมถึงผู้ใช้สกู๊ตเตอร์ไฟฟ้าบนถนนสาธารณะ
• ข้อยกเว้น: จักรยานไฟฟ้าที่มีกำลังมอเตอร์ต่ำกว่า 250 วัตต์ และความเร็วสูงสุดไม่ถึง 45 กิโลเมตรต่อชั่วโมง โดยทั่วไปจัดอยู่ในประเภทจักรยาน และอาจไม่จำเป็นต้องจดทะเบียนหรือมีใบขับขี่
• การเลือกซื้อ: ควรเลือกรุ่นที่ได้รับการรับรองและสามารถยื่นเอกสารเพื่อจดทะเบียนได้ถูกต้องตามกฎหมาย เพื่อหลีกเลี่ยงปัญหาในการใช้งานบนท้องถนน

ความนิยมของ E-Bike และข้อสงสัยทางกฎหมาย

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา กระแสความนิยมในยานพาหนะไฟฟ้าส่วนบุคคลได้เพิ่มสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญในประเทศไทย ไม่ว่าจะเป็นจักรยานไฟฟ้า (E-Bike) หรือสกู๊ตเตอร์ไฟฟ้า ปัจจัยหลักมาจากการตระหนักรู้ด้านสิ่งแวดล้อม ค่าใช้จ่ายด้านพลังงานที่สูงขึ้น และความต้องการ phương tiệnเดินทางที่คล่องตัวในเมืองใหญ่ อย่างไรก็ตาม การเข้ามาของเทคโนโลยีใหม่นี้ได้สร้างความสับสนเกี่ยวกับข้อบังคับทางกฎหมาย ผู้ใช้จำนวนมากไม่แน่ใจว่ายานพาหนะที่ตนครอบครองนั้นจัดอยู่ในประเภทใด และมีข้อกำหนดด้านการจดทะเบียนหรือใบอนุญาตขับขี่อย่างไร ความไม่ชัดเจนนี้อาจนำไปสู่การกระทำที่ผิดกฎหมายโดยไม่เจตนาและส่งผลกระทบต่อความปลอดภัยบนท้องถนน

ทำความเข้าใจนิยามยานพาหนะไฟฟ้าแต่ละประเภท

เพื่อทำความเข้าใจกฎหมายให้ถ่องแท้ สิ่งสำคัญคือการแยกแยะประเภทของยานพาหนะไฟฟ้าตามที่กฎหมายจราจรทางบกกำหนด โดยทั่วไปสามารถแบ่งได้เป็น 3 ประเภทหลัก ดังนี้

1. จักรยานไฟฟ้า (Electric Bicycle): โดยทั่วไปหมายถึงจักรยานที่มีการติดตั้งมอเตอร์ไฟฟ้าขนาดเล็กเพื่อช่วยผ่อนแรงในการปั่น (Pedal-Assist) หรือมีคันเร่งขนาดเล็ก แต่กำลังมอเตอร์และขีดจำกัดความเร็วจะอยู่ในระดับต่ำ ยานพาหนะประเภทนี้มักถูกพิจารณาว่าเป็น “จักรยาน” หากมีคุณสมบัติต่ำกว่าเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนดให้เป็นรถจักรยานยนต์
2. รถจักรยานยนต์ไฟฟ้า (Electric Motorcycle / E-Bike): คำว่า E-Bike ในบริบทของกฎหมายไทย มักหมายถึงยานพาหนะสองล้อไฟฟ้าที่มีสมรรถนะสูงกว่าจักรยานไฟฟ้าทั่วไป กล่าวคือ มีกำลังมอเตอร์สูงและความเร็วสูงสุดเทียบเท่าหรือใกล้เคียงกับรถจักรยานยนต์ที่ใช้น้ำมันเชื้อเพลิง ยานพาหนะกลุ่มนี้คือกลุ่มที่อยู่ภายใต้ข้อบังคับด้านการจดทะเบียนและใบขับขี่อย่างเคร่งครัด
3. สกู๊ตเตอร์ไฟฟ้า (Electric Scooter): เป็นยานพาหนะยืนขับเคลื่อนด้วยไฟฟ้า มีขนาดกะทัดรัดและคล่องตัวสูง แม้จะมีลักษณะแตกต่างจากจักรยานยนต์ แต่หากนำมาใช้งานบนถนนสาธารณะ ก็จะอยู่ภายใต้กฎหมายจราจรเช่นกัน ซึ่งรวมถึงข้อกำหนดด้านใบอนุญาตขับขี่และความปลอดภัย

ไขข้อข้องใจ: E-Bike ต้องมีทะเบียน-ใบขับขี่ไหม? สรุปกฎหมายไทยล่าสุด

ประเด็นสำคัญที่ผู้ใช้ E-Bike ต้องทราบคือข้อกำหนดทางกฎหมายที่แบ่งแยกยานพาหนะไฟฟ้าตามสมรรถนะ กฎหมายล่าสุด ณ ปี 2568 ได้กำหนดหลักเกณฑ์ที่ชัดเจนเพื่อจัดประเภทและควบคุมการใช้งานยานพาหนะเหล่านี้บนถนนสาธารณะ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างมาตรฐานความปลอดภัยและให้สามารถระบุตัวตนของยานพาหนะและผู้ขับขี่ได้

เกณฑ์กำหนดที่ทำให้ E-Bike ต้องจดทะเบียน

ตามพระราชบัญญัติรถยนต์ พ.ศ. 2522 และกฎกระทรวงที่เกี่ยวข้อง รถจักรยานยนต์ไฟฟ้าที่เข้าข่ายเป็น “รถจักรยานยนต์” ตามกฎหมาย จะต้องดำเนินการจดทะเบียนกับกรมการขนส่งทางบก หลักเกณฑ์สำคัญที่ใช้ในการพิจารณา มีดังนี้:

• กำลังมอเตอร์ไฟฟ้า: ยานพาหนะที่มีกำลังมอเตอร์ตั้งแต่ 250 วัตต์ขึ้นไป จะถูกพิจารณาว่ามีสมรรถนะสูงและเข้าข่ายต้องจดทะเบียน
• ความเร็วสูงสุด: หากยานพาหนะสามารถทำความเร็วสูงสุดได้ตั้งแต่ 45 กิโลเมตรต่อชั่วโมงขึ้นไป ถือว่าเป็นยานพาหนะที่มีความเร็วสูงและจำเป็นต้องอยู่ภายใต้การกำกับดูแลตามกฎหมาย

ดังนั้น หาก E-Bike ของท่านมีคุณสมบัติครบทั้งสองข้อ คือ กำลังมอเตอร์ 250 วัตต์ขึ้นไป และความเร็วสูงสุด 45 กม./ชม. ขึ้นไป ยานพาหนะคันดังกล่าวจะต้องถูกนำไปจดทะเบียนเพื่อขอรับแผ่นป้ายทะเบียนและสมุดคู่มือทะเบียนรถเช่นเดียวกับรถจักรยานยนต์ทั่วไป

ความจำเป็นของใบอนุญาตขับขี่

เมื่อ E-Bike ถูกจดทะเบียนเป็นรถจักรยานยนต์ตามกฎหมายแล้ว ผู้ขับขี่จึงมีหน้าที่ต้องปฏิบัติตามกฎหมายจราจรทางบกอย่างครบถ้วน ซึ่งรวมถึงการมีใบอนุญาตขับขี่ที่ถูกต้องตามประเภทของรถ

• สำหรับ E-Bike ที่จดทะเบียน: ผู้ขับขี่จำเป็นต้องมี ใบอนุญาตขับรถจักรยานยนต์ส่วนบุคคล การขับขี่โดยไม่มีใบอนุญาตถือเป็นการกระทำที่ผิดกฎหมาย มีโทษทั้งจำและปรับ
• สำหรับสกู๊ตเตอร์ไฟฟ้า: หากมีการนำสกู๊ตเตอร์ไฟฟ้ามาใช้งานบนทางสาธารณะหรือถนนทั่วไป ผู้ขับขี่จำเป็นต้องมีใบอนุญาตขับขี่รถจักรยานยนต์เช่นกัน เนื่องจากถือเป็นการควบคุมยานพาหนะบนเส้นทางจราจร

ในทางกลับกัน หากเป็นจักรยานไฟฟ้าที่มีกำลังมอเตอร์ต่ำกว่า 250 วัตต์ และความเร็วสูงสุดไม่เกินที่กฎหมายกำหนด (ต่ำกว่า 45 กม./ชม.) ยานพาหนะดังกล่าวอาจถูกจัดให้มีสถานะเทียบเท่า “จักรยาน” ซึ่งไม่จำเป็นต้องจดทะเบียนและผู้ขี่ไม่ต้องมีใบอนุญาตขับขี่ แต่ยังคงต้องปฏิบัติตามกฎจราจรสำหรับจักรยาน เช่น การขับขี่ในช่องทางที่กำหนด และการใช้สัญญาณมือ

ขั้นตอนและเอกสารสำคัญในการจดทะเบียน E-Bike

สำหรับเจ้าของ E-Bike ที่มีคุณสมบัติตรงตามเกณฑ์ที่ต้องจดทะเบียน การเตรียมเอกสารให้พร้อมและทำความเข้าใจกระบวนการจะช่วยให้การดำเนินการเป็นไปอย่างราบรื่น การจดทะเบียนไม่เพียงแต่ทำให้การใช้งานถูกกฎหมาย แต่ยังเกี่ยวข้องกับการทำประกันภัยภาคบังคับ (พ.ร.บ.) ซึ่งให้ความคุ้มครองแก่ผู้ประสบภัยจากรถอีกด้วย

เอกสารจากผู้ผลิตและจัดจำหน่าย

ขั้นตอนแรกเริ่มต้นตั้งแต่การซื้อรถ ผู้ซื้อควรตรวจสอบให้แน่ใจว่าผู้ผลิตหรือผู้จำหน่ายสามารถออกเอกสารสำคัญเพื่อใช้ประกอบการจดทะเบียนได้ เอกสารหลักที่จำเป็นได้แก่:

• หนังสือแจ้งจำหน่าย (ใบกำกับภาษี): เป็นเอกสารที่ยืนยันการซื้อขายและระบุรายละเอียดของตัวรถ เช่น หมายเลขตัวถัง หมายเลขมอเตอร์
• เอกสารรับรองมาตรฐาน: เอกสารที่แสดงว่ารถรุ่นดังกล่าวผ่านการทดสอบและได้รับการรับรองมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (มอก.) หรือมาตรฐานอื่น ๆ ที่กรมการขนส่งทางบกยอมรับ
• หนังสือมอบอำนาจ (กรณีให้ผู้อื่นดำเนินการแทน): หากเจ้าของรถไม่สามารถไปดำเนินการได้ด้วยตนเอง

การดำเนินการที่กรมการขนส่งทางบก

เมื่อเตรียมเอกสารครบถ้วนแล้ว เจ้าของรถจะต้องนำรถไปตรวจสภาพและยื่นเรื่องที่สำนักงานขนส่งตามเขตพื้นที่ที่ตนมีภูมิลำเนาอยู่ กระบวนการโดยสังเขปประกอบด้วย:

1. ยื่นเอกสาร: นำเอกสารทั้งหมดพร้อมบัตรประจำตัวประชาชนของเจ้าของรถ ยื่นต่อเจ้าหน้าที่ที่สำนักงานขนส่ง
2. นำรถเข้ารับการตรวจสภาพ: เจ้าหน้าที่จะทำการตรวจสภาพรถเพื่อตรวจสอบความถูกต้องของหมายเลขตัวถัง หมายเลขมอเตอร์ และอุปกรณ์ส่วนควบต่าง ๆ ว่าเป็นไปตามมาตรฐานความปลอดภัยหรือไม่ เช่น ระบบเบรก, ไฟส่องสว่าง, ไฟเลี้ยว
3. ชำระค่าธรรมเนียม: ชำระค่าธรรมเนียมการจดทะเบียน, ค่าแผ่นป้ายทะเบียน และค่าภาษีรถประจำปี
4. รับแผ่นป้ายทะเบียนและสมุดคู่มือ: หลังจากดำเนินการเสร็จสิ้น เจ้าของรถจะได้รับแผ่นป้ายทะเบียนและสมุดคู่มือจดทะเบียนรถเพื่อใช้เป็นหลักฐานต่อไป

เปรียบเทียบข้อกำหนดทางกฎหมายของยานพาหนะไฟฟ้า

เพื่อให้เห็นภาพรวมที่ชัดเจนยิ่งขึ้น ตารางด้านล่างนี้ได้สรุปและเปรียบเทียบข้อกำหนดทางกฎหมายสำหรับยานพาหนะไฟฟ้าแต่ละประเภทตามข้อมูลล่าสุด

แนวทางการเลือกซื้อ E-Bike ให้สอดคล้องกับกฎหมายปี 2568

การตัดสินใจเลือกซื้อ E-Bike ไม่ควรพิจารณาเพียงแค่ดีไซน์หรือสมรรถนะ แต่ยังต้องคำนึงถึงความถูกต้องตามกฎหมาย เพื่อให้สามารถใช้งานได้อย่างสบายใจและไม่ต้องเผชิญกับปัญหาทางกฎหมายในภายหลัง

ตัวอย่างรุ่น E-Bike ที่สามารถจดทะเบียนได้

ในตลาดปัจจุบันมีผู้ผลิตและจัดจำหน่ายหลายรายที่พัฒนารถจักรยานยนต์ไฟฟ้าที่ผ่านการรับรองและสามารถนำไปจดทะเบียนกับกรมการขนส่งทางบกได้อย่างถูกต้อง ซึ่งช่วยให้ผู้บริโภคมีทางเลือกที่หลากหลายมากขึ้น ตัวอย่างยี่ห้อและรุ่นที่รองรับการจดทะเบียนในปี 2568 (ตามข้อมูลที่มี) ได้แก่:

• EM OWEN
• AJ EV BIKE Saber Tiger
• DECO
• YADEA
• NIU

*หมายเหตุ: รายชื่อข้างต้นเป็นเพียงตัวอย่าง ควรตรวจสอบกับผู้จำหน่ายโดยตรงสำหรับรุ่นและข้อมูลล่าสุดก่อนตัดสินใจซื้อ*

ข้อควรตรวจสอบก่อนตัดสินใจซื้อ

1. สอบถามเรื่องการจดทะเบียน: คำถามแรกที่ควรสอบถามผู้ขายคือ “รถรุ่นนี้สามารถจดทะเบียนได้หรือไม่?” และ “มีเอกสารสำหรับยื่นจดทะเบียนให้ครบถ้วนหรือไม่?”
2. ตรวจสอบคุณสมบัติตัวรถ: ตรวจสอบสเปกของกำลังมอเตอร์ (วัตต์) และความเร็วสูงสุด เพื่อประเมินว่ารถคันดังกล่าวเข้าข่ายต้องจดทะเบียนหรือไม่ ซึ่งจะช่วยให้วางแผนเรื่องการทำใบขับขี่และค่าใช้จ่ายอื่น ๆ ได้
3. บริการหลังการขายและการรับประกัน: เลือกร้านค้าหรือตัวแทนจำหน่ายที่น่าเชื่อถือ มีการรับประกันตัวรถ แบตเตอรี่ และระบบไฟฟ้าอย่างชัดเจน
4. วัตถุประสงค์การใช้งาน: หากต้องการใช้งานเพื่อการเดินทางบนถนนสาธารณะเป็นหลัก การเลือกรุ่นที่จดทะเบียนได้คือทางเลือกที่ถูกต้องและปลอดภัยที่สุด แต่หากต้องการใช้ในพื้นที่ส่วนบุคคลหรือหมู่บ้าน จักรยานไฟฟ้าขนาดเล็กอาจเป็นตัวเลือกที่เพียงพอ

บทสรุปและแนวทางปฏิบัติสำหรับผู้ใช้ E-Bike

โดยสรุปแล้ว คำตอบของคำถามที่ว่า E-Bike ต้องมีทะเบียน-ใบขับขี่ไหม? สรุปกฎหมายไทยล่าสุด นั้นขึ้นอยู่กับคุณสมบัติของตัวรถเป็นสำคัญ หาก E-Bike มีกำลังมอเตอร์ตั้งแต่ 250 วัตต์ขึ้นไป และทำความเร็วได้ 45 กิโลเมตรต่อชั่วโมงขึ้นไป ผู้ใช้มีหน้าที่ต้องนำรถไปจดทะเบียนกับกรมการขนส่งทางบก และผู้ขับขี่ต้องมีใบอนุญาตขับขี่รถจักรยานยนต์ การปฏิบัติตามกฎหมายไม่เพียงแต่ช่วยหลีกเลี่ยงโทษปรับ แต่ยังเป็นการสร้างความปลอดภัยให้กับตนเองและผู้ใช้รถใช้ถนนคนอื่น ๆ อีกด้วย

สำหรับผู้ที่สนใจยานพาหนะไฟฟ้า การศึกษาข้อมูลและเลือกซื้อผลิตภัณฑ์ที่ได้มาตรฐานและสามารถดำเนินการทางทะเบียนได้อย่างถูกต้องจึงเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่ง

GIANT Shopping Mall คือศูนย์รวมจำหน่ายจักรยานไฟฟ้าทุกประเภท สกู๊ตเตอร์ไฟฟ้า และ E-bike ที่ออกแบบมาเพื่อตอบโจทย์ทุกความต้องการ พร้อมให้คำปรึกษาเพื่อให้ท่านได้ยานพาหนะที่เหมาะสมและถูกต้องตามกฎระเบียบ สามารถ ติดต่อ สอบถามเพิ่มเติม หรือติดตามข่าวสารได้ที่ FACEBOOK PAGE และ LINE