กฎหมาย E-Bike & สกู๊ตเตอร์ไฟฟ้า 2569 ที่คุณต้องรู้!

การใช้งานจักรยานไฟฟ้า (E-Bike) และสกู๊ตเตอร์ไฟฟ้ากำลังได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วในประเทศไทย เนื่องจากเป็นทางเลือกการเดินทางที่สะดวกสบาย ประหยัดพลังงาน และเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม อย่างไรก็ตาม ผู้ใช้งานจำนวนมากอาจยังไม่ทราบถึงข้อบังคับและสถานะทางกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการนำยานพาหนะเหล่านี้มาใช้งานบนท้องถนนสาธารณะ การทำความเข้าใจในข้อกฎหมายจึงเป็นสิ่งจำเป็นเพื่อการขับขี่ที่ถูกต้องและปลอดภัย

สรุปประเด็นสำคัญเกี่ยวกับกฎหมายยานพาหนะไฟฟ้า

• สถานะทางกฎหมาย: สกู๊ตเตอร์ไฟฟ้าและยานพาหนะไฟฟ้าสองล้อส่วนใหญ่ ถูกจัดให้อยู่ในประเภท “รถจักรยานยนต์” ตามพระราชบัญญัติรถยนต์ พ.ศ. 2522
• การจดทะเบียน: ยานพาหนะไฟฟ้าส่วนบุคคลส่วนใหญ่ในท้องตลาด ยังไม่สามารถจดทะเบียนกับกรมการขนส่งทางบกได้ ทำให้การนำมาขับขี่บนถนนสาธารณะถือเป็นการกระทำที่ผิดกฎหมาย
• ใบอนุญาตขับขี่: ผู้ขับขี่ E-Bike หรือสกู๊ตเตอร์ไฟฟ้าบนถนนสาธารณะ จำเป็นต้องมีใบอนุญาตขับขี่รถจักรยานยนต์ตามที่กฎหมายกำหนด
• มาตรฐานใหม่ปี 2569: ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2569 เป็นต้นไป จะมีข้อกำหนดใหม่เกี่ยวกับมาตรฐานแบตเตอรี่ไฟฟ้าที่ผลิตในประเทศ ซึ่งอาจส่งผลต่อการผลิตและจำหน่ายยานพาหนะไฟฟ้าในอนาคต
• ความปลอดภัย: การปฏิบัติตามกฎจราจร การสวมหมวกนิรภัย และการใช้อุปกรณ์เพื่อความปลอดภัย เป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่งสำหรับผู้ใช้งานทุกคน

ทำความเข้าใจสถานะทางกฎหมายของ E-Bike และสกู๊ตเตอร์ไฟฟ้า

การทำความเข้าใจเกี่ยวกับ กฎหมาย E-Bike & สกู๊ตเตอร์ไฟฟ้า 2569 ที่คุณต้องรู้! เป็นขั้นตอนแรกที่สำคัญสำหรับผู้ที่สนใจหรือใช้งานยานพาหนะประเภทนี้อยู่ เนื่องจากกฎหมายปัจจุบันมีการตีความและบังคับใช้ที่ครอบคลุมถึงยานพาหนะไฟฟ้าเหล่านี้อย่างชัดเจน การรับรู้ถึงสถานะทางกฎหมายไม่เพียงแต่ช่วยให้ผู้ใช้งานปฏิบัติตามข้อบังคับได้อย่างถูกต้อง แต่ยังช่วยส่งเสริมความปลอดภัยให้กับตนเองและผู้ร่วมใช้ถนนคนอื่นๆ ด้วย

ความนิยมที่เพิ่มขึ้นของยานพาหนะไฟฟ้าส่วนบุคคล (Personal Electric Vehicles) ทำให้หน่วยงานภาครัฐต้องเข้ามามีบทบาทในการกำกับดูแลเพื่อจัดระเบียบและสร้างมาตรฐานความปลอดภัย การศึกษากฎหมายที่เกี่ยวข้องจึงไม่ใช่เพียงภาระหน้าที่ แต่เป็นความรับผิดชอบต่อสังคมส่วนรวม เพื่อให้การเปลี่ยนผ่านไปสู่การใช้พลังงานสะอาดเป็นไปอย่างราบรื่นและปลอดภัยสำหรับทุกฝ่าย

นิยามตามพระราชบัญญัติรถยนต์ พ.ศ. 2522

ตามพระราชบัญญัติรถยนต์ พ.ศ. 2522 ในหมวด 4 ได้ให้คำนิยามของ “รถจักรยานยนต์” ไว้อย่างกว้างๆ ว่าหมายถึง “รถที่เดินด้วยกำลังเครื่องยนต์หรือกำลังไฟฟ้า และมีล้อไม่เกินสองล้อ” ซึ่งจากนิยามดังกล่าว ทำให้สกู๊ตเตอร์ไฟฟ้า, E-Bike ที่มีกำลังสูง หรือยานพาหนะไฟฟ้าสองล้ออื่นๆ เข้าข่ายเป็นรถจักรยานยนต์ตามกฎหมายนี้โดยอัตโนมัติ

การที่สกู๊ตเตอร์ไฟฟ้าถูกจัดเป็นรถจักรยานยนต์ หมายความว่ายานพาหนะเหล่านี้ต้องปฏิบัติตามกฎระเบียบทุกประการเช่นเดียวกับรถจักรยานยนต์ที่ใช้น้ำมันเชื้อเพลิง ไม่ว่าจะเป็นการจดทะเบียน การเสียภาษีประจำปี การมีแผ่นป้ายทะเบียน และผู้ขับขี่ต้องมีใบอนุญาตขับขี่ที่ถูกต้อง

ผลกระทบต่อผู้ใช้งานทั่วไป

ผลกระทบที่ชัดเจนที่สุดคือ ผู้ใช้งานสกู๊ตเตอร์ไฟฟ้าส่วนใหญ่ที่ซื้อมาเพื่อความสะดวกในการเดินทางระยะสั้น อาจกำลังกระทำผิดกฎหมายโดยไม่รู้ตัว หากนำไปขับขี่บนถนนสาธารณะ เช่น ถนนหลวง ซอยสาธารณะ หรือเส้นทางจราจรทั่วไป เนื่องจากยานพาหนะเหล่านี้มักไม่มีคุณสมบัติตรงตามที่กรมการขนส่งทางบกกำหนดไว้สำหรับการจดทะเบียน จึงไม่สามารถดำเนินการให้ถูกต้องตามกฎหมายได้ การใช้งานจึงอาจจำกัดอยู่แค่ในพื้นที่ส่วนบุคคล เช่น หมู่บ้านจัดสรร หรือพื้นที่ปิดที่ไม่ใช่ทางสาธารณะเท่านั้น

ข้อบังคับด้านการจดทะเบียนและภาษี

ประเด็นเรื่องการจดทะเบียนนับเป็นอุปสรรคสำคัญที่ทำให้การใช้สกู๊ตเตอร์ไฟฟ้าและ E-Bike ในประเทศไทยยังไม่สามารถทำได้อย่างแพร่หลายและถูกกฎหมาย 100% แม้ว่ายานพาหนะเหล่านี้จะมีประโยชน์ในหลายด้าน แต่ข้อจำกัดทางกฎหมายและมาตรฐานของตัวรถ ทำให้ผู้ใช้ส่วนใหญ่ตกอยู่ในสภาวะ “สีเทา” คือมีรถในครอบครองแต่ไม่สามารถนำมาใช้บนถนนได้อย่างถูกต้อง

เหตุใดสกู๊ตเตอร์ไฟฟ้าส่วนใหญ่จึงจดทะเบียนไม่ได้

สกู๊ตเตอร์ไฟฟ้าและ E-Bike ที่จำหน่ายทั่วไปมักถูกออกแบบมาเพื่อความสะดวกสบายและเน้นการใช้งานในระยะทางสั้นๆ ทำให้มีคุณสมบัติไม่ตรงตามเกณฑ์ที่กรมการขนส่งทางบกกำหนดไว้สำหรับรถจักรยานยนต์ที่จะนำมาจดทะเบียนได้ เช่น:

• กำลังมอเตอร์: รถส่วนใหญ่มีกำลังมอเตอร์ต่ำกว่า 250 วัตต์ ซึ่งไม่เข้าเกณฑ์ขั้นต่ำ
• ความเร็วสูงสุด: ความเร็วสูงสุดมักไม่ถึง 45 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ตามที่กำหนดไว้
• อุปกรณ์ส่วนควบ: อาจขาดอุปกรณ์เพื่อความปลอดภัยที่จำเป็นตามมาตรฐาน เช่น ไฟหน้า ไฟท้าย ไฟเลี้ยว แตร หรือกระจกมองข้าง ที่ได้มาตรฐานอุตสาหกรรม (มอก.)

ด้วยเหตุผลเหล่านี้ ทำให้การนำสกู๊ตเตอร์ไฟฟ้าไปยื่นขอจดทะเบียนกับกรมการขนส่งทางบกจึงไม่สามารถทำได้ ส่งผลให้การขับขี่บนถนนสาธารณะเป็นการกระทำที่ผิดกฎหมาย

เงื่อนไขสำหรับยานพาหนะไฟฟ้าที่สามารถจดทะเบียนได้

อย่างไรก็ตาม ไม่ใช่ว่ายานพาหนะไฟฟ้าสองล้อทุกคันจะไม่สามารถจดทะเบียนได้ สำหรับ “มอเตอร์ไซค์ไฟฟ้า” ที่มีคุณสมบัติครบถ้วนตามที่กฎหมายกำหนด สามารถดำเนินการจดทะเบียนได้อย่างถูกต้อง โดยมีเงื่อนไขหลักดังนี้:

• กำลังมอเตอร์ไฟฟ้า: ต้องไม่ต่ำกว่า 250 วัตต์
• ความเร็วสูงสุด: ต้องสามารถทำความเร็วได้ไม่ต่ำกว่า 45 กิโลเมตรต่อชั่วโมง
• อุปกรณ์มาตรฐาน: ต้องมีส่วนควบและอุปกรณ์เพื่อความปลอดภัยครบถ้วนตามที่กฎหมายกำหนด

นอกจากนี้ ยังมีข้อกำหนดเฉพาะสำหรับมอเตอร์ไซค์ไฟฟ้าที่ใช้ในการพาณิชย์ เช่น บริการรับส่งผู้โดยสาร หรือส่งอาหาร ที่มีกำลังมอเตอร์ไม่เกิน 4,000 วัตต์ จะได้รับแผ่นป้ายทะเบียนพื้นสีเหลือง ซึ่งอนุญาตให้ใช้งานในเชิงพาณิชย์ได้อย่างถูกกฎหมาย

บทลงโทษหากฝ่าฝืนกฎหมาย

การนำรถที่ยังไม่ได้จดทะเบียนและเสียภาษีมาใช้งานบนถนนสาธารณะ มีความผิดตาม พ.ร.บ.รถยนต์ พ.ศ. 2522 ซึ่งอาจมีโทษปรับ และหากผู้ขับขี่ไม่มีใบอนุญาตขับขี่รถจักรยานยนต์ ก็จะมีความผิดเพิ่มเติมอีกกระทงหนึ่ง ดังนั้น ผู้ใช้งานจึงควรตระหนักถึงความเสี่ยงและผลทางกฎหมายที่อาจตามมา

อัปเดตกฎหมายปี 2569 และมาตรฐานใหม่ที่ต้องจับตา

ในปี พ.ศ. 2569 จะมีการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญซึ่งส่งผลกระทบต่ออุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้าในประเทศไทย โดยเฉพาะอย่างยิ่งในด้านมาตรฐานของส่วนประกอบหลักอย่างแบตเตอรี่ ซึ่งเป็นนโยบายที่ภาครัฐออกมาเพื่อส่งเสริมการผลิตภายในประเทศและควบคุมคุณภาพให้เป็นไปในทิศทางเดียวกัน

มาตรฐานแบตเตอรี่ใหม่จากกรมสรรพสามิต

ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2569 กรมสรรพสามิตได้กำหนดเงื่อนไขการใช้แบตเตอรี่ไฟฟ้าที่ผลิตในประเทศสำหรับรถยนต์ไฟฟ้าและรถจักรยานยนต์ไฟฟ้า โดยมีการแบ่งประเภทตามแรงดันไฟฟ้าดังนี้:

• แรงดันไฟฟ้าต่ำกว่า 48 โวลต์: สำหรับยานพาหนะไฟฟ้าขนาดเล็ก
• แรงดันไฟฟ้าตั้งแต่ 48 โวลต์ขึ้นไป: สำหรับยานพาหนะไฟฟ้าขนาดใหญ่ที่มีสมรรถนะสูง

ข้อกำหนดนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสนับสนุนผู้ผลิตแบตเตอรี่ในประเทศ และสร้างมาตรฐานด้านความปลอดภัยและประสิทธิภาพของแบตเตอรี่ ซึ่งอาจส่งผลต่อราคาและการรับประกันของ E-Bike และสกู๊ตเตอร์ไฟฟ้ารุ่นใหม่ๆ ที่จะวางจำหน่ายในอนาคต ผู้บริโภคควรให้ความสำคัญกับมาตรฐานของแบตเตอรี่เมื่อตัดสินใจเลือกซื้อยานพาหนะ

แนวโน้มการปรับใช้กฎหมายจากต่างประเทศ

หลายประเทศทั่วโลกกำลังปรับปรุงกฎหมายเพื่อรองรับการใช้งานยานพาหนะไฟฟ้าส่วนบุคคลอย่างปลอดภัยและเป็นระบบ ตัวอย่างที่น่าสนใจคือประเทศจีน ซึ่งจะเริ่มบังคับใช้มาตรฐานใหม่สำหรับจักรยานไฟฟ้าในปี 2568 โดยมีข้อกำหนดที่เข้มงวดขึ้น เช่น:

• จำกัดความเร็วสูงสุด: ไม่เกิน 25 กิโลเมตรต่อชั่วโมง เพื่อลดความรุนแรงของอุบัติเหตุ
• การติดตั้งระบบ GPS: เพื่อติดตามตำแหน่งและช่วยเหลือในกรณีฉุกเฉิน
• ระบบตรวจสอบความปลอดภัย: มีการตรวจสอบสถานะของรถแบบเรียลไทม์

แนวทางดังกล่าวสะท้อนให้เห็นถึงความพยายามในการสร้างสมดุลระหว่างความสะดวกสบายและ ความปลอดภัย e-bike ซึ่งเป็นไปได้ว่าประเทศไทยอาจนำแนวคิดเหล่านี้มาปรับใช้ในอนาคตเพื่อยกระดับมาตรฐานและลดอุบัติเหตุบนท้องถนน

เทคนิคขับขี่ปลอดภัยในเมืองเพื่อลดความเสี่ยง

นอกเหนือจากการปฏิบัติตามกฎหมายแล้ว การมีทักษะและจิตสำนึกในการขับขี่ที่ปลอดภัยเป็นสิ่งสำคัญที่สุดสำหรับผู้ใช้งาน E-Bike และสกู๊ตเตอร์ไฟฟ้า โดยเฉพาะการใช้งานในสภาพแวดล้อมของเมืองที่มีการจราจรหนาแน่นและเต็มไปด้วยปัจจัยเสี่ยงต่างๆ

การตรวจสอบสภาพรถก่อนใช้งาน

ก่อนออกเดินทางทุกครั้ง ควรสละเวลาตรวจสอบสภาพความพร้อมของยานพาหนะในเบื้องต้น หรือที่เรียกว่า “B-A-T-T” เพื่อให้มั่นใจว่าทุกอย่างทำงานได้ปกติ:

• Brakes (เบรก): ตรวจสอบว่าระบบเบรกทั้งหน้าและหลังทำงานได้ดี สามารถหยุดรถได้อย่างมีประสิทธิภาพ
• Air (ลมยาง): เช็กลมยางให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม ไม่แข็งหรืออ่อนจนเกินไป
• Tires (ยาง): สำรวจสภาพของยางว่าไม่มีรอยรั่วซึมหรือการสึกหรอที่ผิดปกติ
• Throttle/Terminal (คันเร่ง/แบตเตอรี่): เช็กระดับแบตเตอรี่ว่ามีเพียงพอต่อการเดินทาง และคันเร่งตอบสนองได้ดี

อุปกรณ์ป้องกันและความพร้อมของผู้ขับขี่

การลงทุนกับอุปกรณ์ป้องกันเป็นสิ่งที่ไม่ควรมองข้าม เพราะสามารถช่วยลดความรุนแรงของการบาดเจ็บได้หากเกิดอุบัติเหตุ

• หมวกนิรภัย: เป็นอุปกรณ์ที่สำคัญที่สุดและมีกฎหมายบังคับใช้ ควรเลือกหมวกที่ได้มาตรฐาน มอก. และสวมใส่ให้ถูกต้องทุกครั้งที่ขับขี่
• อุปกรณ์เสริม: เช่น สนับศอก สนับเข่า และถุงมือ จะช่วยป้องกันการบาดเจ็บเพิ่มเติมได้
• เสื้อผ้าที่มองเห็นง่าย: การสวมใส่เสื้อผ้าสีสว่างหรือมีแถบสะท้อนแสง จะช่วยให้ผู้ขับขี่รถยนต์คันอื่นสังเกตเห็นได้ง่ายขึ้น โดยเฉพาะในเวลากลางคืน

การปฏิบัติตามกฎจราจรอย่างเคร่งครัด

ผู้ขับขี่ E-Bike และสกู๊ตเตอร์ไฟฟ้าต้องปฏิบัติตามกฎจราจรเช่นเดียวกับยานพาหนะอื่นๆ บนท้องถนน:

• ใช้สัญญาณมือ: ให้สัญญาณมือทุกครั้งเมื่อต้องการเลี้ยวหรือเปลี่ยนช่องทางจราจร
• ขับขี่ชิดขอบทางด้านซ้าย: ควรขับขี่ในช่องทางซ้ายสุดของถนน และไม่ขับขี่ด้วยความเร็วสูง
• ระมัดระวังทางร่วมทางแยก: ชะลอความเร็วและมองให้รอบคอบก่อนข้ามทางแยกเสมอ
• ห้ามใช้โทรศัพท์ขณะขับขี่: การใช้โทรศัพท์จะลดสมาธิและเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดอุบัติเหตุอย่างมาก

บทสรุปและข้อแนะนำสำหรับผู้ใช้งาน

โดยสรุปแล้ว ภายใต้กฎหมายของประเทศไทย ณ ปี 2569 สกู๊ตเตอร์ไฟฟ้าส่วนใหญ่ยังคงถูกจัดว่าเป็นรถจักรยานยนต์ ซึ่งจำเป็นต้องผ่านกระบวนการจดทะเบียนและผู้ขับขี่ต้องมีใบอนุญาตขับขี่จึงจะสามารถใช้งานบนถนนสาธารณะได้อย่างถูกกฎหมาย อย่างไรก็ตาม ยานพาหนะส่วนใหญ่ในตลาดปัจจุบันยังไม่สามารถจดทะเบียนได้เนื่องจากคุณสมบัติไม่ตรงตามเกณฑ์ ผู้ใช้งานจึงควรตระหนักถึงข้อจำกัดนี้และเลือกใช้งานในพื้นที่ที่ได้รับอนุญาตเท่านั้น

สำหรับผู้ที่กำลังพิจารณาซื้อมอเตอร์ไซค์ไฟฟ้า ควรตรวจสอบคุณสมบัติของรถให้แน่ใจว่าสามารถจดทะเบียนได้ และเตรียมพร้อมปฏิบัติตามกฎหมายอย่างครบถ้วน ทั้งนี้ นโยบายภาครัฐที่กำลังจะเกิดขึ้น โดยเฉพาะมาตรฐานแบตเตอรี่ใหม่ในปี 2569 เป็นสัญญาณที่ดีที่แสดงให้เห็นถึงความพยายามในการส่งเสริมและควบคุมอุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้าให้เติบโตอย่างมีคุณภาพและปลอดภัย

เลือกซื้อ E-Bike และสกู๊ตเตอร์ไฟฟ้าที่ได้มาตรฐาน

การเลือกซื้อยานพาหนะไฟฟ้าที่ได้มาตรฐานจากผู้จัดจำหน่ายที่น่าเชื่อถือเป็นสิ่งสำคัญ เพื่อให้มั่นใจในคุณภาพ ความปลอดภัย และบริการหลังการขาย สำหรับผู้ที่สนใจ E-Bike, สกู๊ตเตอร์ไฟฟ้า หรือจักรยานไฟฟ้าประเภทต่างๆ ที่ออกแบบมาเพื่อตอบสนองทุกความต้องการในการเดินทาง สามารถค้นหาข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ GIANT Shopping Mall ซึ่งเป็นศูนย์รวมจักรยานไฟฟ้าหลากหลายรูปแบบ

ติดต่อ สอบถามเพิ่มเติม:

• ที่ตั้งร้าน: 44 หมู่ 14 ตำบลบ้านเป็ด อำเภอเมืองขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น 40000
• เวลาทำการ: วันจันทร์ – เสาร์ (เวลา 9.00 – 18.00 น.)
• เบอร์โทรศัพท์: 061-962-2878
• ช่องทางออนไลน์: FACEBOOK PAGE | LINE | ติดต่อ สอบถามเพิ่มเติม