ขับสกู๊ตเตอร์ไฟฟ้าต้องมีใบขับขี่ไหม? อัปเดตกฎหมาย 2568

สกู๊ตเตอร์ไฟฟ้าและยานพาหนะไฟฟ้าขนาดเล็กได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วในฐานะทางเลือกการเดินทางส่วนบุคคลที่สะดวกและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม อย่างไรก็ตาม สถานะทางกฎหมายยังคงเป็นประเด็นที่สร้างความสับสนให้กับผู้ใช้งานจำนวนมาก บทความนี้จะให้ข้อมูลที่ชัดเจนเกี่ยวกับกฎหมายที่เกี่ยวข้อง เพื่อตอบคำถามสำคัญและให้ความกระจ่างแก่ผู้ที่สนใจหรือใช้งานยานพาหนะประเภทนี้

สรุปประเด็นสำคัญเกี่ยวกับกฎหมายสกู๊ตเตอร์ไฟฟ้า

• ความจำเป็นของใบขับขี่: ณ ปี 2568 การขับขี่สกู๊ตเตอร์ไฟฟ้ายังไม่จำเป็นต้องมีใบอนุญาตขับขี่ เนื่องจากยังไม่เข้าข่ายเป็นรถจักรยานยนต์ตามพระราชบัญญัติรถยนต์ พ.ศ. 2522
• การจดทะเบียน: สกู๊ตเตอร์ไฟฟ้าไม่สามารถนำไปจดทะเบียนกับกรมการขนส่งทางบกได้ เนื่องจากขาดคุณสมบัติและอุปกรณ์ความปลอดภัยตามที่กฎหมายกำหนดสำหรับรถจักรยานยนต์
• การใช้งานบนถนนสาธารณะ: การนำสกู๊ตเตอร์ไฟฟ้ามาใช้งานบนถนนสาธารณะ เช่น ถนนหลวง ตรอก หรือซอย ถือเป็นการกระทำที่ผิดกฎหมายจราจรทางบก
• พื้นที่ใช้งานที่ได้รับอนุญาต: การใช้งานสกู๊ตเตอร์ไฟฟ้าจำกัดอยู่เฉพาะในพื้นที่ส่วนบุคคล เช่น ภายในหมู่บ้านจัดสรร, บริเวณโรงงาน, สวนสาธารณะ (ตามข้อบังคับของสถานที่) หรือพื้นที่ปิดอื่น ๆ
• บทลงโทษ: ผู้ที่ฝ่าฝืนนำสกู๊ตเตอร์ไฟฟ้ามาใช้บนทางสาธารณะ อาจมีโทษจำคุกไม่เกิน 1 เดือน หรือปรับไม่เกิน 1,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

คำถามที่ว่า ขับสกู๊ตเตอร์ไฟฟ้าต้องมีใบขับขี่ไหม? อัปเดตกฎหมาย 2568 เป็นข้อสงสัยที่สำคัญสำหรับผู้ใช้และผู้ที่กำลังพิจารณาซื้อยานพาหนะประเภทนี้ คำตอบตามกฎหมายปัจจุบันคือ “ไม่จำเป็น” ต้องมีใบขับขี่ แต่คำตอบนี้มาพร้อมกับเงื่อนไขและข้อจำกัดที่สำคัญอย่างยิ่ง นั่นคือการห้ามใช้งานบนถนนสาธารณะโดยเด็ดขาด การทำความเข้าใจสถานะทางกฎหมายที่ไม่ชัดเจนนี้เป็นสิ่งจำเป็น เพื่อหลีกเลี่ยงการกระทำที่อาจเข้าข่ายผิดกฎหมายและเพื่อความปลอดภัยของตนเองและผู้อื่นบนท้องถนน

เจาะลึกสถานะทางกฎหมายของสกู๊ตเตอร์ไฟฟ้าในประเทศไทย

ความนิยมของสกู๊ตเตอร์ไฟฟ้าที่เพิ่มสูงขึ้นทำให้เกิดช่องว่างทางกฎหมาย เนื่องจากกฎหมายที่มีอยู่เดิมถูกร่างขึ้นก่อนที่ยานพาหนะประเภทนี้จะแพร่หลาย การทำความเข้าใจในรายละเอียดของกฎหมายปัจจุบันจึงเป็นสิ่งสำคัญเพื่อการใช้งานที่ถูกต้องและปลอดภัย

ทำไมสกู๊ตเตอร์ไฟฟ้าจึงไม่ถูกจัดเป็น “รถจักรยานยนต์”

ตามพระราชบัญญัติรถยนต์ พ.ศ. 2522 ได้นิยาม “รถจักรยานยนต์” ว่าเป็นรถที่เดินด้วยกำลังเครื่องยนต์หรือกำลังไฟฟ้าและมีล้อไม่เกินสองล้อ แม้ว่าสกู๊ตเตอร์ไฟฟ้าจะเข้าข่ายตามคำนิยามนี้ในเบื้องต้น แต่กฎหมายยังกำหนดให้รถที่จะจดทะเบียนเป็นรถจักรยานยนต์ได้นั้น ต้องมีส่วนควบและอุปกรณ์เพื่อความปลอดภัยครบถ้วนตามที่กำหนดในกฎกระทรวง

สกู๊ตเตอร์ไฟฟ้าส่วนใหญ่ในท้องตลาดขาดอุปกรณ์มาตรฐานที่จำเป็นสำหรับการจดทะเบียน ได้แก่:

• ระบบไฟส่องสว่างและไฟสัญญาณ: ไฟหน้า, ไฟท้าย, ไฟเลี้ยว ที่มีความสว่างและตำแหน่งตามมาตรฐาน
• กระจกมองข้าง: สำหรับตรวจสอบความปลอดภัยด้านหลังและด้านข้าง
• มาตรวัดความเร็ว: เพื่อให้ผู้ขับขี่ควบคุมความเร็วตามที่กฎหมายกำหนด
• แตรสัญญาณ: สำหรับใช้เตือนหรือให้สัญญาณแก่ผู้ใช้ทางอื่น

เนื่องจากการขาดคุณสมบัติดังกล่าว ทำให้สกู๊ตเตอร์ไฟฟ้าไม่สามารถผ่านการตรวจสภาพและไม่ถูกจัดประเภทเป็นรถจักรยานยนต์ที่สามารถจดทะเบียนได้ ผลที่ตามมาคือ ผู้ขับขี่จึงไม่จำเป็นต้องมีใบอนุญาตขับขี่รถจักรยานยนต์นั่นเอง

อุปสรรคด้านการจดทะเบียนและผลกระทบต่อผู้ใช้งาน

การที่สกู๊ตเตอร์ไฟฟ้าไม่สามารถจดทะเบียนได้ ส่งผลกระทบโดยตรงต่อผู้ใช้งานในหลายมิติ ประการแรกคือ การขาดเอกสารทางกฎหมายที่ยืนยันการเป็นเจ้าของอย่างเป็นทางการ เช่น เล่มทะเบียนรถ ซึ่งอาจสร้างปัญหาในกรณีที่รถสูญหายหรือเกิดข้อพิพาท

ประการที่สองและสำคัญที่สุดคือ การไม่สามารถทำประกันภัยภาคบังคับ (พ.ร.บ.) ได้ ซึ่งหมายความว่าหากเกิดอุบัติเหตุขึ้น ผู้ขับขี่และผู้ที่ได้รับความเสียหายจะไม่ได้รับความคุ้มครองค่ารักษาพยาบาลและค่าสินไหมทดแทนจากระบบประกันภัยดังกล่าว ผู้ขับขี่จะต้องรับผิดชอบค่าเสียหายที่เกิดขึ้นทั้งหมดด้วยตนเอง ซึ่งอาจเป็นภาระทางการเงินที่สูงมากหากอุบัติเหตุมีความรุนแรง

สถานะ “ไม่สามารถจดทะเบียนได้” ของสกู๊ตเตอร์ไฟฟ้า เป็นต้นเหตุสำคัญที่ทำให้การใช้งานบนถนนสาธารณะกลายเป็นสิ่งผิดกฎหมายและมีความเสี่ยงสูงทั้งทางกฎหมายและทางการเงิน

ขอบเขตการใช้งานที่ถูกต้องและพื้นที่ที่ได้รับอนุญาต

เมื่อทราบแล้วว่าการใช้งานบนถนนสาธารณะเป็นสิ่งต้องห้าม คำถามต่อมาคือสกู๊ตเตอร์ไฟฟ้าสามารถใช้งานที่ใดได้บ้าง การทำความเข้าใจขอบเขตพื้นที่ที่ได้รับอนุญาตจะช่วยให้ผู้ใช้สามารถเพลิดเพลินกับยานพาหนะได้อย่างสบายใจและไม่ขัดต่อข้อกฎหมาย

ถนนสาธารณะ: พื้นที่ต้องห้ามตามกฎหมาย

ตามพระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ. 2522 มาตรา 6 ระบุว่า ห้ามมิให้ผู้ใดนำรถที่มิได้จดทะเบียนและเสียภาษีตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์มาใช้ในทางเดินรถ “ทางเดินรถ” ในที่นี้มีความหมายครอบคลุมถึงถนนสาธารณะทุกประเภท ไม่ว่าจะเป็นถนนหลวงแผ่นดิน, ถนนในเมือง, ตรอก, ซอย หรือทางเท้า การนำสกู๊ตเตอร์ไฟฟ้าซึ่งเป็นรถที่ยังไม่สามารถจดทะเบียนได้มาวิ่งในพื้นที่เหล่านี้ จึงถือเป็นการฝ่าฝืนกฎหมายอย่างชัดเจน

การบังคับใช้กฎหมายในเรื่องนี้อาจแตกต่างกันไปในแต่ละพื้นที่ แต่ผู้ใช้งานควรตระหนักเสมอว่ามีความเสี่ยงที่จะถูกเจ้าหน้าที่ตำรวจเรียกตรวจสอบและดำเนินการตามกฎหมายได้ทุกเมื่อ

พื้นที่ส่วนบุคคล: ขับขี่ได้อย่างไร้กังวล

แม้จะมีข้อจำกัดบนถนนสาธารณะ แต่สกู๊ตเตอร์ไฟฟ้ายังคงเป็นยานพาหนะที่มีประโยชน์อย่างยิ่งเมื่อใช้งานในพื้นที่ที่เหมาะสม พื้นที่ซึ่งโดยทั่วไปแล้วสามารถใช้งานได้โดยไม่ผิดกฎหมาย ได้แก่:

• ถนนภายในโครงการหมู่บ้านจัดสรร: เนื่องจากเป็นพื้นที่ของเอกชน การสัญจรภายในจึงไม่อยู่ภายใต้ข้อบังคับของ พ.ร.บ. จราจรทางบกโดยตรง
• ภายในสถานศึกษาหรือมหาวิทยาลัย: สำหรับการเดินทางระยะสั้นระหว่างอาคารเรียน
• พื้นที่โรงงานอุตสาหกรรมหรือนิคมอุตสาหกรรม: เพื่อความคล่องตัวในการเดินทางภายในบริเวณกว้าง
• สวนสาธารณะหรือพื้นที่นันทนาการ: เฉพาะในบริเวณที่ทางผู้ดูแลสถานที่อนุญาตให้ใช้งานได้ ซึ่งควรตรวจสอบกฎระเบียบของแต่ละสถานที่ก่อนนำเข้าไปใช้
• รีสอร์ท โรงแรม หรือสนามกอล์ฟ: สำหรับอำนวยความสะดวกให้แก่ผู้มาใช้บริการ

การใช้งานในพื้นที่เหล่านี้ไม่เพียงแต่ถูกต้องตามกฎหมาย แต่ยังสอดคล้องกับลักษณะการออกแบบของสกู๊ตเตอร์ไฟฟ้าที่เน้นการเดินทางในระยะใกล้และในสภาพแวดล้อมที่มีการควบคุม

บทลงโทษและข้อควรระวังสำหรับผู้ใช้งาน

การเพิกเฉยต่อข้อกฎหมายอาจนำมาซึ่งผลกระทบที่ไม่คาดคิด การทราบถึงบทลงโทษและความเสี่ยงอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องจะช่วยให้ผู้ใช้งานตระหนักถึงความสำคัญของการปฏิบัติตามกฎระเบียบ

อัตราโทษตามพระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ. 2522

ดังที่กล่าวไปข้างต้น การนำรถที่ไม่ได้จดทะเบียนมาใช้บนทางสาธารณะถือเป็นความผิดตามกฎหมายจราจรทางบก ซึ่งความผิดดังกล่าวมีบทลงโทษกำหนดไว้ในมาตรา 64 ที่ระบุว่าผู้ฝ่าฝืนต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 1 เดือน หรือปรับไม่เกิน 1,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ แม้ว่าอัตราโทษอาจดูไม่สูงนัก แต่การถูกดำเนินคดีอาจสร้างความยุ่งยากและเสียเวลาได้

ความเสี่ยงด้านความปลอดภัยและการประกันภัย

นอกเหนือจากความเสี่ยงทางกฎหมายแล้ว ความปลอดภัยเป็นอีกประเด็นที่ไม่ควรมองข้าม แม้กฎหมายจะไม่ได้บังคับให้ผู้ขับขี่สกู๊ตเตอร์ไฟฟ้าต้องสวมหมวกกันน็อก แต่เพื่อความปลอดภัยของตัวผู้ขับขี่เอง การสวมหมวกกันน็อกและอุปกรณ์ป้องกันอื่น ๆ เช่น สนับศอกและสนับเข่า ถือเป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่ง เนื่องจากอุบัติเหตุสามารถเกิดขึ้นได้เสมอ

ที่สำคัญที่สุดคือความเสี่ยงด้านการประกันภัย ดังที่ได้กล่าวไปแล้วว่าการไม่มี พ.ร.บ. คุ้มครองหมายถึงภาระค่าใช้จ่ายทั้งหมดจะตกอยู่กับผู้ขับขี่ในกรณีที่เกิดอุบัติเหตุ ไม่ว่าจะเป็นฝ่ายถูกหรือฝ่ายผิดก็ตาม สิ่งนี้ครอบคลุมทั้งค่ารักษาพยาบาลของตนเอง, คู่กรณี และค่าซ่อมแซมทรัพย์สินที่เสียหาย ซึ่งอาจส่งผลกระทบทางการเงินอย่างรุนแรง

ตารางสรุปกฎหมายสกู๊ตเตอร์ไฟฟ้า ปี 2568

เพื่อความเข้าใจที่ง่ายและชัดเจนยิ่งขึ้น สามารถสรุปสถานะทางกฎหมายของสกู๊ตเตอร์ไฟฟ้าในประเทศไทยตามข้อมูลล่าสุดปี 2568 ได้ดังตารางต่อไปนี้

แนวโน้มในอนาคตและข้อพิจารณาด้านกฎหมาย

ปัจจุบัน หน่วยงานภาครัฐที่เกี่ยวข้องกำลังพิจารณาถึงแนวทางการกำกับดูแลยานพาหนะไฟฟ้าขนาดเล็ก (Personal Mobility Vehicle – PMV) ซึ่งรวมถึงสกู๊ตเตอร์ไฟฟ้าและจักรยานไฟฟ้า ในอนาคตอาจมีการออกกฎหมายหรือกฎกระทรวงฉบับใหม่เพื่อจัดประเภทยานพาหนะเหล่านี้โดยเฉพาะ ซึ่งอาจรวมถึงการกำหนดมาตรฐานความปลอดภัย, การอนุญาตให้จดทะเบียนในรูปแบบพิเศษ, และการกำหนดคุณสมบัติของผู้ขับขี่ ซึ่งอาจรวมถึงการกำหนดให้ต้องมีใบอนุญาตขับขี่ประเภทใหม่ด้วย

อย่างไรก็ตาม ณ ปี 2568 ยังไม่มีข้อสรุปที่ชัดเจน ผู้ใช้งานจึงต้องยึดตามกฎหมายปัจจุบันเป็นหลัก และติดตามข่าวสารจากหน่วยงานราชการที่เชื่อถือได้ เช่น กรมการขนส่งทางบก อย่างใกล้ชิด เพื่อปรับตัวให้เข้ากับการเปลี่ยนแปลงที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต

ข้อแนะนำก่อนตัดสินใจเลือกซื้อสกู๊ตเตอร์ไฟฟ้า

โดยสรุปแล้ว แม้ว่าการขับขี่สกู๊ตเตอร์ไฟฟ้าจะไม่ต้องใช้ใบขับขี่ แต่ข้อจำกัดด้านการใช้งานบนถนนสาธารณะเป็นปัจจัยที่สำคัญที่สุดที่ต้องพิจารณา ก่อนตัดสินใจซื้อ ควรประเมินวัตถุประสงค์และพื้นที่การใช้งานหลักของตนเอง หากต้องการใช้เพื่อเดินทางในพื้นที่ส่วนบุคคลเป็นหลัก สกู๊ตเตอร์ไฟฟ้าก็ยังคงเป็นทางเลือกที่ยอดเยี่ยม แต่หากต้องการใช้เพื่อสัญจรบนถนนสาธารณะ การเลือกใช้จักรยานไฟฟ้าหรือรถจักรยานยนต์ไฟฟ้าที่สามารถจดทะเบียนได้อย่างถูกต้องตามกฎหมายจะเป็นทางเลือกที่เหมาะสมและปลอดภัยกว่า

สำหรับผู้ที่สนใจยานพาหนะไฟฟ้าประเภทต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นสกู๊ตเตอร์ไฟฟ้า, E-Bike หรือจักรยานไฟฟ้าที่ออกแบบมาเพื่อตอบโจทย์ทุกความต้องการ สามารถค้นหาข้อมูลและเลือกชมผลิตภัณฑ์คุณภาพได้ที่ GIANT Shopping Mall ซึ่งเป็นศูนย์รวมจักรยานไฟฟ้าที่ครบวงจร

สามารถติดต่อสอบถามข้อมูลเพิ่มเติม หรือปรึกษาเพื่อเลือกรุ่นที่เหมาะสมกับการใช้งานได้ผ่านช่องทางต่อไปนี้:

• Facebook: FACEBOOK PAGE
• Line: LINE
• เว็บไซต์: ติดต่อ สอบถามเพิ่มเติม

เวลาทำการ: ทุกวัน จันทร์ – เสาร์ (เวลา 9.00 – 18.00 น.)
โทรศัพท์: 061-962-2878
ที่ตั้งร้าน: 44 หมู่ 14 ตำบลบ้านเป็ด อำเภอเมืองขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น 40000