เบรกแล้วได้ไฟคืน! เจาะระบบ ‘Regen Brake’ ตัวช่วยรถวิ่งไกลขึ้น 10%

ในยุคที่ยานยนต์ไฟฟ้า (EV) กำลังเข้ามามีบทบาทสำคัญ เทคโนโลยีที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงานจึงเป็นหัวใจหลักของการพัฒนา หนึ่งในนวัตกรรมที่น่าสนใจคือระบบเบรกที่สามารถสร้างพลังงานกลับคืนได้ หรือที่รู้จักกันในชื่อ เบรกแล้วได้ไฟคืน! เจาะระบบ ‘Regen Brake’ ตัวช่วยรถวิ่งไกลขึ้น 10% ซึ่งเป็นกลไกอัจฉริยะที่เปลี่ยนพลังงานที่สูญเสียไปขณะเบรกให้กลายเป็นกระแสไฟฟ้าสำหรับชาร์จแบตเตอรี่กลับเข้าไปใหม่ เทคโนโลยีนี้ไม่เพียงแต่ช่วยให้รถยนต์ไฟฟ้าและ E-Bike วิ่งได้ไกลขึ้นต่อการชาร์จหนึ่งครั้ง แต่ยังมีส่วนช่วยลดการสึกหรอของระบบเบรกแบบเดิม ทำให้เป็นเทคโนโลยีที่สำคัญอย่างยิ่งสำหรับผู้ใช้รถไฟฟ้าในปัจจุบัน

ประเด็นสำคัญที่น่าสนใจ

• การทำงานหลัก: ระบบ Regenerative Braking เปลี่ยนพลังงานจลน์ (พลังงานจากการเคลื่อนที่) ซึ่งปกติจะสูญเสียไปในรูปของความร้อนขณะเบรก ให้กลายเป็นพลังงานไฟฟ้าและส่งกลับไปเก็บไว้ในแบตเตอรี่
• ประโยชน์สองต่อ: นอกจากการเพิ่มระยะทางการวิ่งของยานพาหนะไฟฟ้าได้ประมาณ 5-10% แล้ว ระบบนี้ยังช่วยชะลอความเร็วของรถ ทำให้ลดการใช้งานเบรกแบบดั้งเดิม ส่งผลให้ผ้าเบรกและจานเบรกสึกหรอน้อยลง และช่วยประหยัดค่าบำรุงรักษาในระยะยาว
• ประสิทธิภาพสูงสุด: เทคโนโลยีนี้ทำงานได้ดีที่สุดในสภาวะการขับขี่ในเมืองที่มีการเบรกและชะลอความเร็วบ่อยครั้ง เช่น สภาพการจราจรติดขัด หรือการขับขี่ที่ต้องหยุดตามสัญญาณไฟจราจรเป็นประจำ
• ระบบเสริมความปลอดภัย: Regenerative Braking ทำงานควบคู่ไปกับระบบเบรกไฮดรอลิกแบบดั้งเดิมเสมอ เพื่อให้มั่นใจว่ายานพาหนะจะสามารถหยุดได้อย่างปลอดภัยในสถานการณ์ฉุกเฉินที่ต้องการแรงเบรกสูงสุด

ทำความรู้จัก Regenerative Braking: เทคโนโลยีชาร์จไฟกลับขณะเบรก

Regenerative Braking หรือระบบเบรกจ่ายไฟกลับ คือเทคโนโลยีก้าวหน้าที่ออกแบบมาเพื่อปฏิวัติแนวคิดการใช้พลังงานในยานยนต์ไฟฟ้า โดยหัวใจสำคัญของระบบนี้คือการนำพลังงานที่เคยสูญเปล่ากลับมาใช้ใหม่ ทุกครั้งที่ผู้ขับขี่ชะลอความเร็วหรือเหยียบเบรก พลังงานจลน์ที่เกิดจากการหมุนของล้อซึ่งในระบบเบรกทั่วไปจะถูกเปลี่ยนเป็นความร้อนและระบายทิ้งไปในอากาศ จะถูกเปลี่ยนทิศทางและแปลงสภาพให้เป็นพลังงานไฟฟ้าแทน พลังงานไฟฟ้าที่ได้มานี้จะถูกส่งกลับไปยังแบตเตอรี่เพื่อใช้ในการขับเคลื่อนต่อไป ทำให้ยานพาหนะสามารถเดินทางได้ไกลขึ้นโดยไม่ต้องพึ่งพาการชาร์จจากแหล่งภายนอกเพียงอย่างเดียว

เทคโนโลยีนี้มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อประสิทธิภาพโดยรวมของรถยนต์ไฟฟ้าและ E-Bike เพราะมันช่วยแก้ปัญหาข้อจำกัดด้านระยะทางซึ่งเป็นหนึ่งในความกังวลหลักของผู้ใช้งาน การที่สามารถ “รีไซเคิล” พลังงานได้ในทุกครั้งที่เบรก หมายความว่าทุกการชะลอตัวคือโอกาสในการเพิ่มพลังงานให้กับแบตเตอรี่ ซึ่งแตกต่างอย่างสิ้นเชิงกับรถยนต์สันดาปภายในที่พลังงานจะสูญเสียไปโดยเปล่าประโยชน์

หลักการทำงานเบื้องหลัง Regenerative Braking

หลักการทำงานของ Regenerative Braking นั้นอาศัยการทำงานย้อนกลับของมอเตอร์ไฟฟ้า ในสภาวะปกติ มอเตอร์ไฟฟ้าจะทำหน้าที่แปลงพลังงานไฟฟ้าจากแบตเตอรี่ให้เป็นพลังงานกลเพื่อขับเคลื่อนล้อให้หมุนไปข้างหน้า แต่เมื่อผู้ขับขี่ถอนคันเร่งหรือแตะเบรก ระบบควบคุมจะสั่งให้มอเตอร์ไฟฟ้าสลับโหมดการทำงานชั่วคราว จาก “มอเตอร์” กลายเป็น “เครื่องกำเนิดไฟฟ้า” หรือเจเนอเรเตอร์

ในโหมดนี้ แทนที่มอเตอร์จะใช้ไฟฟ้าเพื่อหมุนล้อ มันกลับใช้การหมุนของล้อที่ยังคงเคลื่อนที่ไปข้างหน้าด้วยแรงเฉื่อยเป็นตัวขับเคลื่อนให้มอเตอร์หมุน กระบวนการนี้ทำให้เกิดการสร้างกระแสไฟฟ้าขึ้นภายในตัวมอเตอร์ ซึ่งกระแสไฟฟ้านี้เองที่ถูกส่งกลับไปชาร์จแบตเตอรี่ กลไกนี้ไม่เพียงแต่สร้างพลังงานกลับคืนมาเท่านั้น แต่ยังสร้างแรงต้านหรือแรงหน่วงขึ้นภายในมอเตอร์ ซึ่งแรงหน่วงนี้จะช่วยชะลอความเร็วของยานพาหนะลง คล้ายกับการใช้ “Engine Brake” ในรถยนต์เครื่องยนต์สันดาป

พลังงานจลน์สู่พลังงานไฟฟ้า: กระบวนการทำงาน

กระบวนการแปลงพลังงานจลน์เป็นพลังงานไฟฟ้าเกิดขึ้นได้ด้วยหลักการเหนี่ยวนำแม่เหล็กไฟฟ้า เมื่อมอเตอร์ทำงานในโหมดเจเนอเรเตอร์ ขดลวดทองแดงภายในมอเตอร์จะหมุนตัดผ่านสนามแม่เหล็กถาวร การเคลื่อนที่นี้จะเหนี่ยวนำให้เกิดกระแสไฟฟ้าไหลในขดลวด ยิ่งล้อหมุนเร็วเท่าไหร่ กระแสไฟฟ้าที่ผลิตได้ก็จะยิ่งมากขึ้นเท่านั้น

สิ่งที่น่าสนใจคือ สนามแม่เหล็กที่เกิดขึ้นในกระบวนการนี้จะสร้างแรงต้านการหมุนของมอเตอร์ ซึ่งเป็นที่มาของแรงเบรกที่ช่วยชะลอรถ ดังนั้น ระบบนี้จึงทำหน้าที่สองอย่างพร้อมกัน คือ ชะลอความเร็วและผลิตไฟฟ้าไปในเวลาเดียวกัน

ประสิทธิภาพในการนำพลังงานกลับคืนมาใช้ใหม่นั้นขึ้นอยู่กับเทคโนโลยีและปัจจัยหลายอย่าง แต่โดยทั่วไปแล้ว ระบบ Regenerative Braking สมัยใหม่สามารถกู้คืนพลังงานที่สูญเสียไปขณะเบรกได้ประมาณ 50-70% ซึ่งเป็นตัวเลขที่มีนัยสำคัญอย่างยิ่งต่อการยืดระยะทางการขับขี่โดยรวม

ประโยชน์สูงสุดของระบบเบรกปั่นไฟกลับ

ระบบ Regenerative Braking ไม่ได้เป็นเพียงลูกเล่นทางเทคโนโลยี แต่เป็นฟังก์ชันที่มอบประโยชน์ที่จับต้องได้หลายประการให้กับผู้ใช้งานยานยนต์ไฟฟ้า ตั้งแต่การเพิ่มความประหยัดไปจนถึงการลดค่าใช้จ่ายในการบำรุงรักษาในระยะยาว

เพิ่มระยะทางวิ่ง ลดการชาร์จบ่อย

ประโยชน์ที่ชัดเจนที่สุดคือการเพิ่มระยะทางที่ยานพาหนะสามารถวิ่งได้ต่อการชาร์จหนึ่งครั้ง พลังงานไฟฟ้าที่ถูกปั่นกลับเข้าไปเก็บในแบตเตอรี่ทุกครั้งที่มีการชะลอความเร็วหรือเบรก จะช่วยเติมพลังงานที่ถูกใช้ไปอย่างต่อเนื่อง แม้จะเป็นปริมาณเล็กน้อยในแต่ละครั้ง แต่เมื่อรวมกันตลอดการเดินทาง โดยเฉพาะในการขับขี่ในเมืองที่มีการหยุดบ่อยครั้ง พลังงานที่ได้กลับคืนมานี้สามารถเพิ่มระยะทางรวมได้ถึง 5-10% หรือมากกว่านั้น ขึ้นอยู่กับสไตล์การขับขี่และสภาพการจราจร

การเพิ่มขึ้นของระยะทางนี้หมายความว่าผู้ใช้ไม่จำเป็นต้องชาร์จแบตเตอรี่บ่อยเท่าเดิม ช่วยลดความกังวลเรื่องแบตเตอรี่หมดระหว่างทาง (Range Anxiety) และเพิ่มความสะดวกสบายในการใช้งานในชีวิตประจำวัน

ยืดอายุการใช้งานผ้าเบรกและลดค่าบำรุงรักษา

ประโยชน์ที่สำคัญอีกประการหนึ่งคือการลดการสึกหรอของชิ้นส่วนเบรกแบบกลไก (Mechanical Brakes) เช่น ผ้าเบรกและจานเบรก เนื่องจากแรงหน่วงจากมอเตอร์ไฟฟ้าทำหน้าที่ชะลอความเร็วของรถเป็นหลัก ผู้ขับขี่จึงไม่จำเป็นต้องเหยียบเบรกแบบไฮดรอลิกบ่อยเท่าเดิม การใช้งานเบรกแบบเสียดสีที่ลดลงส่งผลโดยตรงต่อการยืดอายุการใช้งานของชิ้นส่วนเหล่านี้

ในระยะยาว สิ่งนี้จะช่วยให้เจ้าของรถประหยัดค่าใช้จ่ายในการบำรุงรักษาได้อย่างมาก เพราะความถี่ในการเปลี่ยนผ้าเบรกและจานเบรกจะลดลงอย่างเห็นได้ชัด ถือเป็นการลดต้นทุนการเป็นเจ้าของ (Total Cost of Ownership) ของยานยนต์ไฟฟ้าให้ต่ำลงไปอีก

สถานการณ์ใดที่ Regenerative Braking ทำงานได้เต็มประสิทธิภาพที่สุด

แม้ว่าระบบ Regenerative Braking จะทำงานทุกครั้งที่มีการชะลอความเร็ว แต่ประสิทธิภาพในการกู้คืนพลังงานจะแตกต่างกันไปตามสถานการณ์การขับขี่ การทำความเข้าใจว่าระบบนี้ทำงานได้ดีที่สุดเมื่อใดจะช่วยให้ผู้ขับขี่สามารถปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการขับขี่เพื่อเพิ่มประโยชน์สูงสุดจากเทคโนโลยีนี้ได้

การขับขี่ในเมือง: สภาพแวดล้อมในอุดมคติ

สภาพแวดล้อมที่ระบบ Regenerative Braking แสดงศักยภาพได้สูงสุดคือการขับขี่ในเขตเมืองที่มีการจราจรหนาแน่น หรือที่เรียกกันว่าการขับขี่แบบ “Stop-and-Go” ในสถานการณ์เช่นนี้ ผู้ขับขี่ต้องเบรกและเร่งความเร็วสลับกันไปอย่างต่อเนื่อง ทุกครั้งที่รถชะลอตัวเพื่อหยุดตามสัญญาณไฟจราจร หรือเบรกตามรถคันหน้า คือโอกาสที่ระบบจะทำงานเพื่อชาร์จไฟกลับเข้าแบตเตอรี่ ยิ่งมีการเบรกบ่อยเท่าไหร่ พลังงานที่ถูกนำกลับมาใช้ใหม่ก็จะยิ่งมากขึ้นเท่านั้น

นอกจากนี้ การขับขี่ลงทางลาดชัน หรือการชะลอความเร็วก่อนถึงทางโค้ง ก็เป็นอีกสถานการณ์ที่ระบบสามารถทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพเช่นกัน

ข้อจำกัดและบทบาทของเบรกแบบดั้งเดิม

อย่างไรก็ตาม สิ่งสำคัญที่ต้องทราบคือ Regenerative Braking มีข้อจำกัดในตัวเอง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในสถานการณ์ที่ต้องการการหยุดรถอย่างกะทันหัน แรงหน่วงที่เกิดจากมอเตอร์ไฟฟ้านั้นไม่เพียงพอที่จะให้กำลังเบรกสูงสุดเท่ากับระบบเบรกไฮดรอลิกแบบดั้งเดิมได้ ดังนั้น เพื่อความปลอดภัยสูงสุด ยานยนต์ไฟฟ้าทุกคันจึงยังคงติดตั้งระบบเบรกแบบเสียดสี (Friction Brakes) มาเป็นระบบหลัก

เมื่อผู้ขับขี่เหยียบเบรกอย่างรุนแรงและรวดเร็ว ระบบควบคุมของรถจะสั่งการให้ระบบเบรกไฮดรอลิกทำงานทันทีเพื่อสร้างแรงเบรกที่จำเป็นในการหยุดรถอย่างปลอดภัย ดังนั้น Regenerative Braking จึงไม่ได้มาแทนที่ระบบเบรกเดิม แต่ทำงานร่วมกันเป็นระบบผสมผสาน โดยระบบจะพยายามใช้ Regenerative Braking ให้ได้มากที่สุดในการชะลอความเร็วปกติ และจะใช้เบรกไฮดรอลิกเข้ามาเสริมเมื่อต้องการแรงเบรกที่มากขึ้นหรือในกรณีฉุกเฉิน

อีกประเด็นที่น่าสนใจคือ โดยทั่วไปไฟเบรกจะสว่างขึ้นเมื่อมีการชะลอความเร็วอย่างมีนัยสำคัญ หรือเมื่อแป้นเบรกถูกกดเท่านั้น การชะลอความเร็วเบาๆ จากการถอนคันเร่งเพื่อให้ระบบ Regenerative ทำงานอาจไม่ทำให้ไฟเบรกติดเสมอไป

เปรียบเทียบระบบเบรก: Regenerative vs. Traditional

อนาคตของเทคโนโลยีเบรกในยานยนต์ไฟฟ้า

Regenerative Braking ไม่ใช่เทคโนโลยีใหม่ แต่เป็นองค์ประกอบพื้นฐานที่ขาดไม่ได้ในยานยนต์ไฟฟ้าสมัยใหม่และมีแนวโน้มที่จะพัฒนาให้มีประสิทธิภาพสูงขึ้นไปอีกในอนาคต วิศวกรกำลังทำงานเพื่อเพิ่มเปอร์เซ็นต์การกู้คืนพลังงานให้สูงขึ้น และพัฒนาระบบควบคุมที่ชาญฉลาดยิ่งขึ้นเพื่อให้การเปลี่ยนผ่านระหว่างการเบรกแบบปั่นไฟกลับและการเบรกแบบไฮดรอลิกเป็นไปอย่างราบรื่นจนผู้ขับขี่ไม่รู้สึกถึงความแตกต่าง

เทคโนโลยีนี้เป็นส่วนสำคัญที่ผลักดันให้ยานยนต์ไฟฟ้ามีความน่าสนใจและใช้งานได้จริงมากขึ้น การที่สามารถวิ่งได้ไกลขึ้นและมีค่าบำรุงรักษาที่ต่ำลง คือปัจจัยสำคัญที่จูงใจให้ผู้คนหันมาใช้ยานพาหนะที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมากขึ้น ดังนั้น การทำความเข้าใจในเทคโนโลยีอย่าง Regenerative Braking จึงเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับผู้ที่กำลังพิจารณาหรือใช้งานยานยนต์ไฟฟ้าอยู่ในปัจจุบัน

เลือกซื้อรถไฟฟ้าที่มีระบบ Regen Brake ที่เหมาะสม

โดยสรุปแล้ว ระบบ Regenerative Braking คือเทคโนโลยีที่เปลี่ยนทุกการเบรกให้เป็นการชาร์จไฟ ทำให้ยานยนต์ไฟฟ้าสามารถวิ่งได้ไกลขึ้น ลดค่าใช้จ่ายในการบำรุงรักษา และเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงานโดยรวม ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญที่ทำให้รถไฟฟ้าเป็นตัวเลือกที่ชาญฉลาดและยั่งยืนสำหรับการเดินทางในยุคปัจจุบัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับการใช้งานในเมืองที่ต้องเผชิญกับสภาพการจราจรที่ติดขัดเป็นประจำ

สำหรับผู้ที่กำลังมองหายานยนต์ไฟฟ้า ไม่ว่าจะเป็นสกู๊ตเตอร์ไฟฟ้า หรือ E-Bike ที่มาพร้อมเทคโนโลยีล้ำสมัยและตอบโจทย์การใช้งานได้อย่างครบครัน GIANT Shopping Mall คือศูนย์รวมจักรยานไฟฟ้าทุกประเภท ที่คัดสรรผลิตภัณฑ์คุณภาพมาเพื่อตอบสนองทุกความต้องการ หากสนใจสามารถเข้ามาเยี่ยมชมและรับคำปรึกษาได้ที่ร้าน

ติดต่อ สอบถามเพิ่มเติม ได้ที่:
FACEBOOK PAGE
LINE
ติดต่อ สอบถามเพิ่มเติม

เวลาทำการ: ทุกวัน จันทร์ – เสาร์ (เวลา 9.00 – 18.00 น.)
เบอร์โทรศัพท์: 061-962-2878
ที่ตั้ง: 269 หมู่ 12 ถ. มิตรภาพ ตำบลเมืองเก่า อำเภอเมืองขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น 40000