วิเคราะห์: มาตรการ EV 3.5 กระทบตลาด E-Bike ไทยไหม?

มาตรการสนับสนุนยานยนต์ไฟฟ้าเฟสสอง หรือ EV 3.5 ที่ภาครัฐประกาศใช้ ได้สร้างความเคลื่อนไหวครั้งสำคัญในอุตสาหกรรมยานยนต์ไทย อย่างไรก็ตาม นโยบายดังกล่าวได้ก่อให้เกิดคำถามถึงขอบเขตและผลกระทบต่อยานยนต์ไฟฟ้าประเภทอื่น โดยเฉพาะกลุ่มสองล้อไฟฟ้า เช่น จักรยานไฟฟ้าและสกู๊ตเตอร์ไฟฟ้า ซึ่งเป็นตลาดที่มีศักยภาพการเติบโตสูง

• มาตรการ EV 3.5 มุ่งเน้นการสนับสนุนรถยนต์ไฟฟ้าแบตเตอรี่ (BEV) เป็นหลัก เพื่อผลักดันไทยสู่การเป็นฐานการผลิตยานยนต์ไฟฟ้าในภูมิภาค
• ผลกระทบต่อตลาด E-Bike และสองล้อไฟฟ้าเป็นไปในลักษณะทางอ้อม ผ่านการเปลี่ยนแปลงของห่วงโซ่อุปทาน การแข่งขันด้านราคา และการรับรู้ของผู้บริโภค
• ผู้ผลิต E-Bike ท้องถิ่นเผชิญความท้าทายด้านต้นทุนชิ้นส่วนที่อาจสูงขึ้นในระยะสั้น แต่มีโอกาสในระยะยาวจากการขยายตัวของระบบนิเวศการผลิตชิ้นส่วนในประเทศ
• ความเชื่อมั่นของผู้บริโภคต่อแบรนด์ใหม่ การบริการหลังการขาย และความพร้อมของอะไหล่ ยังคงเป็นปัจจัยสำคัญที่กำหนดทิศทางการเติบโตของตลาด E-Bike
• การขยายนโยบายสนับสนุนให้ครอบคลุมยานยนต์สองล้อไฟฟ้าและชิ้นส่วนที่เกี่ยวข้อง จะเป็นกลไกสำคัญในการสร้างความสมดุลและส่งเสริมการเติบโตของตลาด EV ทั้งระบบ

ภาพรวมผลกระทบของ EV 3.5 ต่อตลาด E-Bike

การวิเคราะห์: มาตรการ EV 3.5 กระทบตลาด E-Bike ไทยไหม? จำเป็นต้องพิจารณาถึงเจตนาหลักของนโยบาย ซึ่งมุ่งส่งเสริมอุตสาหกรรมรถยนต์ไฟฟ้า (BEV) ขนาดใหญ่เป็นสำคัญ แม้มาตรการนี้จะไม่ได้ระบุถึงจักรยานไฟฟ้าหรือสกู๊ตเตอร์ไฟฟ้าโดยตรง แต่ผลกระทบที่เกิดขึ้นเป็นลักษณะทางอ้อมที่ส่งแรงกระเพื่อมมาถึงตลาดรถไฟฟ้าขนาดเล็กอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ โดยผลกระทบดังกล่าวเกิดจากการเปลี่ยนแปลงสมดุลของอุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้าโดยรวม ตั้งแต่การแข่งขันด้านราคา การลงทุนในห่วงโซ่อุปทาน ไปจนถึงพฤติกรรมของผู้บริโภค สิ่งเหล่านี้ล้วนสร้างทั้งโอกาสและความเสี่ยงใหม่ให้กับผู้ประกอบการในตลาด E-Bike ของไทย

มาตรการ EV 3.5 ถูกออกแบบมาเพื่อดึงดูดการลงทุนจากผู้ผลิตรถยนต์ไฟฟ้าระดับโลก และกระตุ้นให้เกิดการผลิตในประเทศเพื่อการส่งออกเป็นหลัก การให้สิทธิประโยชน์ทางภาษีและเงินอุดหนุนที่เน้นไปยังกลุ่มรถยนต์นั่งส่วนบุคคล ทำให้เม็ดเงินลงทุนและทรัพยากรส่วนใหญ่ไหลไปสู่การพัฒนาระบบนิเวศของรถยนต์ไฟฟ้าเป็นหลัก ซึ่งอาจส่งผลให้ตลาด E-Bike ซึ่งพึ่งพาทรัพยากรบางอย่างร่วมกัน เช่น แบตเตอรี่และชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ ต้องเผชิญกับการแข่งขันด้านต้นทุนที่สูงขึ้นในระยะสั้น ขณะเดียวกัน การเติบโตของอุตสาหกรรมโดยรวมก็อาจสร้างโอกาสใหม่ในระยะยาวได้เช่นกัน

แก่นหลักและเป้าหมายของมาตรการ EV 3.5

เพื่อทำความเข้าใจผลกระทบต่อตลาด E-Bike อย่างถ่องแท้ จำเป็นต้องวิเคราะห์เป้าหมายและกลไกหลักของมาตรการ EV 3.5 ซึ่งเป็นนโยบายต่อเนื่องที่มีเป้าประสงค์ชัดเจนในการวางตำแหน่งประเทศไทยให้เป็นศูนย์กลางการผลิตยานยนต์ไฟฟ้าแห่งภูมิภาค (EV Hub)

จาก EV 3.0 สู่ EV 3.5: ความต่อเนื่องและการเปลี่ยนแปลง

มาตรการ EV 3.5 เป็นการต่อยอดจากมาตรการ EV 3.0 โดยยังคงสิทธิประโยชน์หลักด้านเงินอุดหนุนและภาษีสรรพสามิตสำหรับรถยนต์ไฟฟ้าที่นำเข้าและผลิตในประเทศ แต่มีการปรับเปลี่ยนเงื่อนไขบางประการเพื่อจูงใจให้ผู้ผลิตเร่งตั้งฐานการผลิตในไทยและส่งเสริมการส่งออกมากขึ้น เป้าหมายหลักคือการสร้างสมดุลระหว่างอุปทานในประเทศและเป้าหมายการเป็นฐานการผลิตเพื่อส่งออก ป้องกันปัญหาสินค้าล้นตลาด (Oversupply) ที่อาจเกิดขึ้นจากการแข่งขันที่รุนแรง

เงื่อนไขการผลิตชดเชยและการส่งออก

หัวใจสำคัญของ EV 3.5 คือเงื่อนไขการผลิตชดเชย (Compensatory Production) ที่กำหนดให้ผู้ผลิตที่ได้รับสิทธิประโยชน์จากการนำเข้า ต้องเริ่มสายการผลิตในประเทศตามอัตราส่วนที่กำหนด มาตรการใหม่ได้ปรับปรุงเงื่อนไขให้เอื้อต่อการส่งออกมากขึ้น เช่น การนับจำนวนรถที่ส่งออกในอัตราส่วนที่สูงกว่าการขายในประเทศ (เช่น ส่งออก 1 คัน อาจนับเป็น 1.5 คันในการชดเชย) และการขยายระยะเวลาในการยื่นหลักฐานการส่งออก เพื่อให้ผู้ผลิตมีความยืดหยุ่นในการบริหารจัดการสต็อกและวางแผนการตลาดระหว่างประเทศได้ดีขึ้น กลไกเหล่านี้ถูกออกแบบมาเพื่อกระตุ้นให้เกิดการลงทุนในโรงงานผลิตและห่วงโซ่อุปทานที่เกี่ยวข้องกับรถยนต์ BEV โดยตรง

ผลกระทบทางอ้อมต่อตลาดจักรยานไฟฟ้า (E-Bike)

แม้มาตรการ EV 3.5 จะไม่ได้ให้เงินอุดหนุนหรือสิทธิประโยชน์ทางภาษีแก่จักรยานไฟฟ้าโดยตรง แต่การเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างในอุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้าโดยรวมได้ส่งผลกระทบเป็นระลอกคลื่นมาถึงตลาดสองล้อไฟฟ้าในหลายมิติ

การแข่งขันด้านทรัพยากรและห่วงโซ่อุปทาน

การที่นโยบายภาครัฐเทน้ำหนักไปที่การส่งเสริมรถยนต์ BEV ทำให้การลงทุนในห่วงโซ่อุปทาน เช่น โรงงานผลิตแบตเตอรี่ ชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ และมอเตอร์ไฟฟ้า มุ่งเน้นไปที่การรองรับอุตสาหกรรมรถยนต์เป็นหลัก สิ่งนี้อาจนำไปสู่สถานการณ์ที่ทรัพยากรสำคัญ เช่น วัตถุดิบในการผลิตแบตเตอรี่ หรือแรงงานที่มีทักษะด้านยานยนต์ไฟฟ้า ถูกดึงไปสู่อุตสาหกรรมรถยนต์ขนาดใหญ่ ส่งผลให้ผู้ผลิต E-Bike ท้องถิ่นอาจต้องเผชิญกับต้นทุนชิ้นส่วนที่สูงขึ้นหรือการเข้าถึงวัตถุดิบที่ยากขึ้นในระยะสั้น การพึ่งพาชิ้นส่วนนำเข้ายังคงเป็นทางเลือกหลัก แต่ก็อาจมีความเสี่ยงด้านความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนและต้นทุนโลจิสติกส์

แรงกดดันด้านราคาและการรับรู้ของผู้บริโภค

มาตรการ EV 3.5 มีแนวโน้มที่จะทำให้เกิดการแข่งขันด้านราคาอย่างรุนแรงในตลาดรถยนต์ไฟฟ้า เมื่อผู้ผลิตหลายรายเข้ามาตั้งฐานการผลิตและทำตลาดในประเทศเพื่อรักษาส่วนแบ่งตลาด ราคารถยนต์ BEV อาจปรับตัวลดลงจนเข้าถึงง่ายขึ้น ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อการตัดสินใจซื้อของผู้บริโภคในกลุ่มยานยนต์ไฟฟ้าโดยรวม กล่าวคือ ผู้บริโภคที่มีงบประมาณจำกัดอาจชะลอการซื้อ E-Bike เพื่อเก็บเงินเพิ่มสำหรับรถยนต์ไฟฟ้าที่ได้รับเงินอุดหนุน นอกจากนี้ การทำการตลาดอย่างเข้มข้นของค่ายรถยนต์ขนาดใหญ่อาจดึงดูดความสนใจและงบประมาณของผู้บริโภคไปจากตลาดสองล้อไฟฟ้า ทำให้การเติบโตของตลาด E-Bike อาจช้าลงในช่วงแรกของการปรับตัว

โอกาสในระยะกลางถึงยาวสำหรับผู้ผลิตท้องถิ่น

ในทางกลับกัน การขยายตัวของระบบนิเวศยานยนต์ไฟฟ้าในประเทศไทยก็อาจสร้างโอกาสให้กับผู้ผลิต E-Bike ในระยะกลางถึงยาวได้เช่นกัน เมื่อมีการตั้งโรงงานผลิตแบตเตอรี่และชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ขนาดใหญ่ในประเทศ ผู้ผลิต E-Bike ท้องถิ่นอาจสามารถเข้าถึงซัพพลายเออร์ชิ้นส่วนคุณภาพสูงได้ในราคาที่แข่งขันได้มากขึ้น ลดการพึ่งพาการนำเข้า และอาจนำไปสู่การพัฒนาผลิตภัณฑ์ที่มีนวัตกรรมและต้นทุนที่ต่ำลง นอกจากนี้ ผู้ประกอบการ SMEs ไทยอาจหาโอกาสในการเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของห่วงโซ่อุปทานย่อยให้กับโรงงานผลิตรถยนต์ขนาดใหญ่ ซึ่งจะช่วยยกระดับมาตรฐานและเทคโนโลยีการผลิตของตนเองได้

การเติบโตของระบบนิเวศยานยนต์ไฟฟ้าโดยรวม แม้จะเน้นที่รถยนต์เป็นหลัก แต่ก็เป็นรากฐานสำคัญที่อาจช่วยลดต้นทุนและเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันให้กับผู้ผลิต E-Bike ไทยในอนาคต หากสามารถปรับตัวและเชื่อมโยงเข้ากับห่วงโซ่อุปทานใหม่นี้ได้

ปัจจัยตลาดและความเชื่อมั่น: ตัวแปรสำคัญนอกนโยบาย

นอกเหนือจากผลกระทบทางตรงและทางอ้อมจากมาตรการ EV 3.5 แล้ว ยังมีปัจจัยด้านตลาดและความเชื่อมั่นของผู้บริโภคที่เป็นตัวแปรกำหนดทิศทางของตลาด E-Bike อย่างมีนัยสำคัญ

ปัญหา “Orphan Brands” และบริการหลังการขาย

ความกังวลเกี่ยวกับแบรนด์ที่อาจยุติการทำตลาดในอนาคต (Orphan Brands) เป็นปัญหาใหญ่ที่ส่งผลกระทบต่อความเชื่อมั่นของผู้ซื้อยานยนต์ไฟฟ้าทุกประเภท รวมถึง E-Bike และสกู๊ตเตอร์ไฟฟ้า ผู้บริโภคมีความกังวลเกี่ยวกับการขาดแคลนอะไหล่ การหาศูนย์บริการที่ได้มาตรฐาน และการสนับสนุนหลังการขายในระยะยาว ตลาด E-Bike ซึ่งมีผู้เล่นรายใหม่และแบรนด์นำเข้าจำนวนมาก ยิ่งมีความเปราะบางต่อปัญหานี้เป็นพิเศษ หากผู้บริโภคขาดความมั่นใจ ก็จะส่งผลให้การตัดสินใจซื้อชะลอตัวลง แม้ว่าผลิตภัณฑ์จะมีราคาที่น่าสนใจก็ตาม

ต้นทุนการผลิต: ความท้าทายของผู้ประกอบการไทย

ข้อมูลจากการวิเคราะห์ตลาดชี้ให้เห็นว่าต้นทุนการผลิตชิ้นส่วนยานยนต์ไฟฟ้าในประเทศไทยยังคงสูงกว่าในประเทศจีนประมาณ 10-15% ซึ่งเป็นความท้าทายสำคัญสำหรับผู้ผลิต E-Bike ในประเทศที่ต้องการแข่งขันด้านราคากับสินค้านำเข้า การที่มาตรการ EV 3.5 ไม่ได้ให้สิทธิประโยชน์โดยตรงแก่ผู้ผลิต E-Bike ทำให้ช่องว่างด้านต้นทุนนี้ยังคงอยู่ และอาจทำให้ผู้ประกอบการไทยแข่งขันได้ยากขึ้น โดยเฉพาะในตลาดระดับเริ่มต้นที่ราคาเป็นปัจจัยหลักในการตัดสินใจซื้อ

มุมมองของผู้เล่นในตลาด E-Bike ต่อมาตรการ EV 3.5

ผลกระทบของมาตรการ EV 3.5 นั้นแตกต่างกันไปสำหรับผู้เล่นแต่ละกลุ่มในตลาด E-Bike ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงความซับซ้อนของสถานการณ์ในปัจจุบัน

แนวทางและข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย

เพื่อลดผลกระทบเชิงลบและส่งเสริมให้ตลาด E-Bike เติบโตไปพร้อมกับอุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้าโดยรวม การพิจารณาปรับปรุงนโยบายเพิ่มเติมอาจเป็นประโยชน์ต่อทุกฝ่าย:

1. การขยายสิทธิประโยชน์: ภาครัฐอาจพิจารณาขยายสิทธิประโยชน์ทางภาษีหรือเงินอุดหนุนบางส่วนให้ครอบคลุมยานยนต์สองล้อไฟฟ้า หรืออย่างน้อยที่สุดคือชิ้นส่วนสำคัญที่ใช้ร่วมกัน เช่น แบตเตอรี่และมอเตอร์ไฟฟ้า เพื่อช่วยลดต้นทุนการผลิตของผู้ประกอบการในประเทศ
2. การส่งเสริมเครือข่ายบริการ: สนับสนุนการสร้างเครือข่ายบริการหลังการขายและระบบบริหารจัดการอะไหล่ที่เป็นมาตรฐานกลาง เพื่อลดความกังวลของผู้บริโภคต่อแบรนด์ใหม่และสร้างความเชื่อมั่นในระยะยาว
3. การสนับสนุน SMEs ในห่วงโซ่อุปทาน: จัดตั้งโครงการสนับสนุนผู้ประกอบการ SMEs ในคลัสเตอร์ชิ้นส่วนสองล้อไฟฟ้าโดยเฉพาะ เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันกับชิ้นส่วนนำเข้าจากจีน และส่งเสริมการพัฒนาเทคโนโลยีของตนเอง

ข้อจำกัดของการวิเคราะห์และสิ่งที่ต้องจับตา

การวิเคราะห์นี้ตั้งอยู่บนพื้นฐานของข้อมูลและแนวโน้มที่เผยแพร่สู่สาธารณะ ซึ่งส่วนใหญ่มุ่งเน้นไปที่อุตสาหกรรมรถยนต์ BEV ขนาดใหญ่ ทำให้ยังมีข้อจำกัดในด้านข้อมูลเชิงลึกที่เกี่ยวข้องกับตลาด E-Bike โดยตรง แหล่งข้อมูลเชิงปริมาณที่ระบุผลกระทบเป็นตัวเลข เช่น เปอร์เซ็นต์การเปลี่ยนแปลงของต้นทุนชิ้นส่วน หรือการคาดการณ์ยอดขาย E-Bike ที่เปลี่ยนแปลงไปหลังมาตรการ EV 3.5 ยังมีอยู่อย่างจำกัด ดังนั้น การประเมินผลกระทบที่แม่นยำจำเป็นต้องรอการประกาศรายละเอียดนโยบายฉบับสมบูรณ์และการวิเคราะห์เชิงลึกจากหน่วยงานวิจัยเฉพาะทางต่อไป

บทสรุปและแนวโน้มตลาด E-Bike ในยุค EV 3.5

โดยสรุป มาตรการ EV 3.5 ไม่ได้ส่งผลกระทบต่อตลาด E-Bike และสกู๊ตเตอร์ไฟฟ้าของไทยโดยตรงผ่านการให้สิทธิประโยชน์ แต่สร้างผลกระทบทางอ้อมผ่านการปรับเปลี่ยนภูมิทัศน์ของอุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้าทั้งระบบ ความท้าทายในระยะสั้นคือการแข่งขันด้านต้นทุนและแรงกดดันทางการตลาดจากกลุ่มรถยนต์ไฟฟ้าที่ได้รับการสนับสนุนอย่างเต็มที่ อย่างไรก็ตาม ในระยะกลางถึงยาว การเติบโตของระบบนิเวศการผลิตชิ้นส่วนในประเทศอาจกลายเป็นโอกาสสำคัญสำหรับผู้ผลิต E-Bike ท้องถิ่นในการลดต้นทุนและเพิ่มศักยภาพการแข่งขัน

ทิศทางของตลาด E-Bike ในอนาคตจึงขึ้นอยู่กับความสามารถในการปรับตัวของผู้ประกอบการ การสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้บริโภคผ่านบริการหลังการขายที่แข็งแกร่ง และที่สำคัญคือการพิจารณาขยายนโยบายสนับสนุนจากภาครัฐให้ครอบคลุมยานยนต์ไฟฟ้าขนาดเล็ก เพื่อสร้างการเติบโตที่สมดุลและยั่งยืนให้กับอุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้าของไทยอย่างแท้จริง

สำหรับผู้ที่สนใจยานยนต์ไฟฟ้าสองล้อ ไม่ว่าจะเป็นจักรยานไฟฟ้า (E-Bike) หรือสกู๊ตเตอร์ไฟฟ้า ที่ GIANT Shopping Mall มีผลิตภัณฑ์หลากหลายประเภทที่ออกแบบมาเพื่อตอบสนองทุกความต้องการในการเดินทางที่สะดวกสบายและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม

สามารถดูรายละเอียดเพิ่มเติมและรับคำปรึกษาได้ที่:

FACEBOOK PAGE หรือ LINE
ติดต่อ สอบถามเพิ่มเติม

ที่ตั้งร้าน: 44 หมู่ 14 ตำบลบ้านเป็ด อำเภอเมืองขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น 40000
เวลาทำการ: เปิดทุกวัน จันทร์ – เสาร์ (เวลา 9.00 – 18.00 น.)
เบอร์โทรศัพท์: 061-962-2878