ส่องนโยบาย EV ใหม่! E-Bike จ่อรับเงินอุดหนุน?

ท่ามกลางกระแสความตื่นตัวด้านยานยนต์ไฟฟ้า (EV) ในประเทศไทย นโยบายส่งเสริมจากภาครัฐถือเป็นฟันเฟืองสำคัญที่ขับเคลื่อนตลาดให้เติบโตอย่างก้าวกระโดด หลังความสำเร็จของมาตรการอุดหนุนรถยนต์ไฟฟ้าในเฟสที่ผ่านมา คำถามที่หลายคนจับตามองคือทิศทางต่อไปของนโยบายจะเป็นอย่างไร โดยเฉพาะประเด็นที่ว่าเมื่อไหร่จะถึงคิวของยานยนต์ไฟฟ้าขนาดเล็กอย่างจักรยานไฟฟ้า (E-Bike) และสกู๊ตเตอร์ไฟฟ้า

ประเด็นสำคัญที่น่าจับตามอง

• การเปลี่ยนผ่านนโยบาย: รัฐบาลกำลังปรับเปลี่ยนมาตรการสนับสนุน EV จากเฟส EV 3.0/3.5 ไปสู่เฟสใหม่ ซึ่งมีการปรับลดเงินอุดหนุนสำหรับรถยนต์ไฟฟ้าและมุ่งเน้นการสร้างฐานการผลิตในประเทศมากขึ้น
• สถานะของ E-Bike: ณ ปัจจุบัน ยังไม่มีการประกาศอย่างเป็นทางการจากภาครัฐว่าจะมีการให้เงินอุดหนุนโดยตรงสำหรับจักรยานไฟฟ้าหรือ E-Bike แม้จะมีการพูดถึงและวิเคราะห์ถึงความเป็นไปได้ก็ตาม
• เงื่อนไขที่คาดการณ์: หากมีการสนับสนุนเกิดขึ้น คาดว่าจะต้องมีเกณฑ์คุณสมบัติที่ชัดเจน คล้ายกับกรณีของรถยนต์ไฟฟ้า เช่น การผลิตในประเทศ, มาตรฐานแบตเตอรี่, และระบบความปลอดภัย
• ความไม่แน่นอนสูง: ทิศทางนโยบายยังคงมีความไม่แน่นอน ผู้บริโภคและผู้ประกอบการจำเป็นต้องติดตามประกาศอย่างเป็นทางการจากคณะกรรมการนโยบายยานยนต์ไฟฟ้าแห่งชาติ (บอร์ด EV) อย่างใกล้ชิด

บทความนี้จะพาไป ส่องนโยบาย EV ใหม่! E-Bike จ่อรับเงินอุดหนุน? เพื่อวิเคราะห์แนวโน้มและปัจจัยต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการขยายนโยบายสนับสนุนของภาครัฐมาสู่ยานพาหนะสองล้อไฟฟ้า โดยอ้างอิงจากข้อมูลการเปลี่ยนผ่านของมาตรการที่ผ่านมาและบทวิเคราะห์จากสถาบันต่างๆ เพื่อให้เห็นภาพรวมของโอกาสและความท้าทายที่รออยู่ข้างหน้า ซึ่งอาจส่งผลโดยตรงต่อราคาและการตัดสินใจของผู้บริโภคในอนาคตอันใกล้

ภูมิทัศน์นโยบายยานยนต์ไฟฟ้าไทย: จากรถยนต์สู่สองล้อ

การเติบโตของตลาดยานยนต์ไฟฟ้าในประเทศไทยไม่ได้เกิดขึ้นเองตามกลไกตลาดเพียงอย่างเดียว แต่ได้รับแรงหนุนสำคัญจากนโยบายภาครัฐที่ชัดเจนและต่อเนื่อง การทำความเข้าใจภาพรวมของนโยบายเหล่านี้จึงเป็นสิ่งจำเป็นเพื่อประเมินทิศทางในอนาคต โดยเฉพาะการขยายผลมาสู่ยานพาหนะประเภทอื่นๆ นอกเหนือจากรถยนต์นั่งส่วนบุคคล

เป้าหมาย 30@30: หัวใจของการขับเคลื่อน

นโยบายหลักที่เปรียบเสมือนร่มใหญ่ของมาตรการส่งเสริม EV ทั้งหมดคือเป้าหมาย “30@30” ของคณะกรรมการนโยบายยานยนต์ไฟฟ้าแห่งชาติ ซึ่งตั้งเป้าให้การผลิตยานยนต์ที่ไม่มีการปล่อยมลพิษ (Zero Emission Vehicle: ZEV) มีสัดส่วนอย่างน้อย 30% ของการผลิตยานยนต์ทั้งหมดภายในปี ค.ศ. 2030 หรือ พ.ศ. 2573 เป้าหมายนี้เป็นตัวกำหนดทิศทางการออกมาตรการสนับสนุนต่างๆ ทั้งด้านภาษีและไม่ใช่ภาษี เพื่อกระตุ้นทั้งฝั่งอุปทาน (ผู้ผลิต) และอุปสงค์ (ผู้บริโภค) ให้หันมาใช้ยานยนต์ไฟฟ้ากันมากขึ้น

ความสำคัญต่อผู้บริโภคและอุตสาหกรรม

สำหรับผู้บริโภค นโยบายอุดหนุนส่งผลโดยตรงต่อราคาจำหน่าย ทำให้ยานยนต์ไฟฟ้ามีราคาที่เข้าถึงง่ายขึ้น กระตุ้นการตัดสินใจซื้อ และเร่งการเปลี่ยนผ่านจากการใช้รถยนต์สันดาปภายในไปสู่ไฟฟ้า ส่วนในฝั่งอุตสาหกรรม มาตรการเหล่านี้เป็นแรงจูงใจสำคัญให้นักลงทุนและผู้ผลิตรถยนต์เข้ามาตั้งฐานการผลิตในประเทศ เกิดการจ้างงาน การถ่ายทอดเทคโนโลยี และสร้างระบบนิเวศของอุตสาหกรรม EV ให้ครบวงจร ตั้งแต่การผลิตชิ้นส่วนไปจนถึงแบตเตอรี่ ซึ่งการเปลี่ยนผ่านนโยบายในแต่ละเฟสจึงส่งผลกระทบเป็นวงกว้างต่อทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง

วิเคราะห์ความเป็นไปได้: E-Bike จะได้รับเงินอุดหนุนจริงหรือ?

คำถามสำคัญที่อยู่ในความสนใจของสาธารณชนคือ หลังจากที่รัฐบาลได้ทุ่มงบประมาณสนับสนุนรถยนต์และรถกระบะไฟฟ้าไปแล้ว ยานพาหนะไฟฟ้าสองล้ออย่างจักรยานไฟฟ้าหรือ E-Bike จะมีโอกาสได้รับสิทธิประโยชน์ในลักษณะเดียวกันหรือไม่ การวิเคราะห์ความเป็นไปได้นี้จำเป็นต้องมองย้อนกลับไปที่บทเรียนจากมาตรการที่ผ่านมาและพิจารณาสถานการณ์ปัจจุบัน

บทเรียนจากมาตรการ EV 3.0 และ EV 3.5

มาตรการ EV 3.0 ที่เริ่มใช้ก่อนหน้านี้ ประสบความสำเร็จอย่างสูงในการสร้างความตื่นตัวและกระตุ้นยอดขายรถยนต์ไฟฟ้า ด้วยการให้เงินอุดหนุนสูงสุดถึง 150,000 บาทต่อคัน ควบคู่กับการลดภาษีสรรพสามิตและอากรนำเข้า อย่างไรก็ตาม เมื่อมาตรการดังกล่าวสิ้นสุดลง ภาครัฐได้ออกมาตรการต่อเนื่องในชื่อ EV 3.5 ซึ่งมีผลตั้งแต่ปี 2567-2570 โดยมีการปรับลดวงเงินอุดหนุนสำหรับรถยนต์ลง (เหลือสูงสุด 100,000 บาทในปีแรก และจะลดหลั่นลงไป) พร้อมกับเพิ่มเงื่อนไขที่เข้มข้นขึ้นเพื่อผลักดันให้เกิดการผลิตในประเทศ

การเปลี่ยนแปลงนี้ชี้ให้เห็นแนวทางของรัฐบาลที่ชัดเจน 2 ประการ:

1. การสนับสนุนมีระยะเวลาและปรับเปลี่ยนได้: เงินอุดหนุนไม่ใช่มาตรการถาวร แต่เป็นเครื่องมือกระตุ้นตลาดในช่วงเริ่มต้น และจะถูกปรับลดลงเมื่อตลาดเริ่มเติบโตได้ด้วยตัวเอง
2. มุ่งเน้นการสร้างฐานการผลิต: เป้าหมายระยะยาวไม่ใช่แค่การส่งเสริมการใช้ แต่คือการทำให้ไทยเป็นฐานการผลิต EV ที่สำคัญในภูมิภาค ดังนั้นเงื่อนไขด้านการลงทุนและการผลิตในประเทศจึงมีความสำคัญมากขึ้นเรื่อยๆ

สถานะปัจจุบันของข้อเสนอสนับสนุน E-Bike

จากการรวบรวมข้อมูล ณ ไตรมาสสุดท้ายของปี 2568 ยังไม่มีการประกาศมาตรการอุดหนุนสำหรับจักรยานไฟฟ้า (E-Bike) หรือสกู๊ตเตอร์ไฟฟ้า ออกมาอย่างเป็นทางการจากหน่วยงานภาครัฐที่เกี่ยวข้อง ข้อมูลที่มีอยู่ส่วนใหญ่ยังคงเป็นบทวิเคราะห์แนวโน้มและข้อเสนอแนะจากภาควิชาการและเอกชน

สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (TDRI) ได้เคยนำเสนอว่ารัฐควรออกแบบโครงสร้างภาษีและมาตรการจูงใจเพื่อสร้างอุปสงค์ภายในประเทศสำหรับยานยนต์มลพิษต่ำทุกรูปแบบ ซึ่งอาจตีความได้ว่ารวมถึงยานพาหนะขนาดเล็กอย่าง E-Bike ด้วยเช่นกัน อย่างไรก็ตาม การจะเปลี่ยนข้อเสนอเหล่านี้ให้กลายเป็นนโยบายที่บังคับใช้จริง จำเป็นต้องผ่านกระบวนการพิจารณาจากบอร์ด EV และการอนุมัติงบประมาณจากคณะรัฐมนตรี ซึ่งยังไม่มีความชัดเจนในขณะนี้

ปัจจัยชี้วัดและเงื่อนไขที่คาดการณ์สำหรับ E-Bike

หากในอนาคตภาครัฐตัดสินใจที่จะขยายขอบเขตการสนับสนุนมายังกลุ่ม E-Bike คาดว่าเงื่อนไขและหลักเกณฑ์การพิจารณาคงหนีไม่พ้นกรอบแนวคิดเดียวกับที่ใช้กับรถยนต์ไฟฟ้า ซึ่งสามารถจำแนกเป็นประเด็นหลักๆ ได้ดังนี้

เกณฑ์ด้านการผลิตและเทคโนโลยี

ปัจจัยด้านการผลิตจะเป็นหัวใจสำคัญ รัฐบาลมีแนวโน้มที่จะให้สิทธิประโยชน์กับผู้ผลิตที่ลงทุนตั้งโรงงานประกอบในประเทศ หรือใช้ชิ้นส่วนที่ผลิตในประเทศ (Local Content) ในสัดส่วนที่กำหนด นอกจากนี้ มาตรฐานด้านเทคโนโลยีและคุณภาพก็เป็นสิ่งสำคัญ ไม่ว่าจะเป็น

• มาตรฐานแบตเตอรี่: การรับรองคุณภาพ ความปลอดภัย และอาจรวมถึงเงื่อนไขการรับประกัน
• ประสิทธิภาพมอเตอร์: การกำหนดกำลังขับขั้นต่ำหรือมาตรฐานประสิทธิภาพพลังงาน
• ระบบความปลอดภัย: เช่น ระบบเบรกที่ได้มาตรฐาน หรือฟีเจอร์ความปลอดภัยอื่นๆ ที่จำเป็น

ความท้าทายด้านโครงสร้างพื้นฐานและความปลอดภัย

อีกหนึ่งปัจจัยสำคัญคือความพร้อมของระบบนิเวศโดยรอบ การอุดหนุนเพื่อให้มีปริมาณ E-Bike เพิ่มขึ้นบนท้องถนนจำเป็นต้องมาพร้อมกับโครงสร้างพื้นฐานที่รองรับได้ ไม่ว่าจะเป็นสถานีชาร์จสาธารณะหรือจุดสับเปลี่ยนแบตเตอรี่ (Battery Swapping) ที่ครอบคลุมและหาใช้งานได้ง่าย นอกจากนี้ ประเด็นด้านกฎระเบียบและความปลอดภัยในการใช้งานบนท้องถนนร่วมกับยานพาหนะอื่นๆ ก็เป็นสิ่งที่ภาครัฐต้องพิจารณาอย่างรอบคอบก่อนที่จะส่งเสริมนโยบายในวงกว้าง

ผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นต่อตลาดและผู้บริโภค

ทิศทางของนโยบายไม่ว่าจะออกมาในรูปแบบใด ย่อมส่งผลกระทบต่อตลาดโดยรวมและผู้บริโภคอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ซึ่งสามารถแบ่งฉากทัศน์ออกเป็น 2 กรณีหลัก

หากมีเงินอุดหนุน

หากรัฐบาลประกาศมาตรการอุดหนุนสำหรับ E-Bike หรือให้สิทธิประโยชน์ทางภาษี เช่น ซื้อ E-Bike ลดหย่อนภาษี ได้ ผลกระทบเชิงบวกที่คาดว่าจะเกิดขึ้นคือ:

• ราคาถูกลง: ปัจจัยที่ชัดเจนที่สุดคือราคาจำหน่ายปลีกจะลดลง ทำให้ผู้บริโภคตัดสินใจซื้อได้ง่ายขึ้น
• ตลาดเติบโตแบบก้าวกระโดด: ความต้องการที่เพิ่มขึ้นจะดึงดูดผู้เล่นรายใหม่ๆ เข้าสู่ตลาด ทั้งผู้ผลิตและผู้นำเข้า ทำให้เกิดการแข่งขันและมีผลิตภัณฑ์ที่หลากหลายมากขึ้น
• เร่งการเปลี่ยนผ่านพลังงาน: ช่วยลดการพึ่งพาน้ำมันเชื้อเพลิงในภาคการเดินทางส่วนบุคคลขนาดเล็ก และเป็นส่วนหนึ่งของการลดปัญหามลพิษทางอากาศ โดยเฉพาะในเขตเมือง

หากไม่มีเงินอุดหนุน

ในทางกลับกัน หากนโยบายยังคงจำกัดอยู่แค่ในกลุ่มรถยนต์ ตลาด E-Bike ก็จะยังคงเติบโตต่อไป แต่อาจเป็นไปในอัตราที่ช้ากว่า:

• การเติบโตแบบค่อยเป็นค่อยไป: ตลาดจะขยายตัวตามกลไกปกติ โดยมีปัจจัยหนุนจากราคาน้ำมันที่ผันผวนและกระแสรักษ์สิ่งแวดล้อม
• ราคาเป็นอุปสรรคสำคัญ: สำหรับผู้บริโภคบางกลุ่ม ราคาของ E-Bike ที่มีคุณภาพยังคงสูงกว่าจักรยานหรือมอเตอร์ไซค์ขนาดเล็กทั่วไป
• นวัตกรรมอาจเกิดช้ากว่า: การแข่งขันที่ไม่รุนแรงเท่ากับตลาดที่ได้รับการอุดหนุน อาจทำให้การพัฒนาเทคโนโลยีและนวัตกรรมใหม่ๆ เกิดขึ้นในอัตราที่ช้ากว่า

สรุปและแนวทางสำหรับผู้ที่สนใจ

โดยสรุป ประเด็นเรื่อง ส่องนโยบาย EV ใหม่! E-Bike จ่อรับเงินอุดหนุน? ยังคงเป็นเรื่องที่ต้องจับตาอย่างใกล้ชิด แม้จะมีแนวโน้มและแรงผลักดันจากหลายภาคส่วน แต่ยังขาดการยืนยันอย่างเป็นทางการจากภาครัฐ การเปลี่ยนผ่านของมาตรการอุดหนุนจาก EV 3.0 สู่ EV 3.5 ของกลุ่มรถยนต์ได้ให้บทเรียนที่สำคัญว่านโยบายของรัฐมุ่งเน้นการสร้างความยั่งยืนให้กับอุตสาหกรรมในระยะยาว ซึ่งหมายความว่าหาก E-Bike จะได้รับการสนับสนุน ก็จะต้องอยู่ภายใต้เงื่อนไขที่ส่งเสริมการผลิตและเทคโนโลยีในประเทศเช่นเดียวกัน

สำหรับผู้ที่กำลังพิจารณาหรือสนใจยานพาหนะไฟฟ้าสองล้อ การรอความชัดเจนของนโยบายอาจเป็นทางเลือกหนึ่ง แต่ในขณะเดียวกัน ตลาดปัจจุบันก็มีผลิตภัณฑ์ E-Bike และสกู๊ตเตอร์ไฟฟ้าคุณภาพสูงให้เลือกหลากหลาย ซึ่งสามารถตอบโจทย์การใช้งานในชีวิตประจำวัน ช่วยประหยัดค่าใช้จ่ายด้านพลังงาน และเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมได้ทันทีโดยไม่ต้องรอ

การเลือกซื้อจากผู้จัดจำหน่ายที่น่าเชื่อถือและมีความเชี่ยวชาญ จะช่วยให้ได้รับผลิตภัณฑ์ที่เหมาะสมกับการใช้งานและบริการหลังการขายที่มั่นใจได้

GIANT Shopping Mall คือศูนย์รวมจักรยานไฟฟ้า สกู๊ตเตอร์ไฟฟ้า และ E-Bike ที่ออกแบบมาเพื่อตอบโจทย์ทุกความต้องการด้านการเดินทางยุคใหม่ พร้อมให้คำปรึกษาและบริการอย่างมืออาชีพ

ติดต่อ สอบถามเพิ่มเติม:
ที่ตั้งร้าน: 44 หมู่ 14 ตำบลบ้านเป็ด อำเภอเมืองขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น 40000
เวลาทำการ: ทุกวัน จันทร์ – เสาร์ (เวลา 9.00 – 18.00 น.)
โทร: 061-962-2878
FACEBOOK PAGE: https://www.facebook.com/giantshoppingmall
LINE: @giantshoppingmall
เว็บไซต์: ติดต่อเรา